‘Archeologische vindplaatsen worden bedreigd’

Ureterp/Beetsterzwaag

Opsterland is een gemeente die rijk is aan archeologische vondsten. Vooral het beekdal van het Ald Djip is een schatkamer gebleken. Die wordt nu bedreigd, zegt Roel van der Brug.

Roel van der Brug van de Stichting Historich Belang Noord Nederland maakt zich zorgen over de archeologische vindplaatsen in de gemeente Opsterland. Een herziening van het Bestemmingsplan Buitengebied maakt het namelijk weer mogelijk dat landbouwers diepploegen en egaliseren in agrarische gronden met een reliëfbescherming.

Fout herstellen

Volgens de gemeente gaat het om het herstellen van een fout. Op grond van het nieuwe bestemmingsplan Buitengebied zou geen omgevingsvergunning kunnen worden verleend voor het diepploegen van agrarische gronden met reliëfbescherming, terwijl dit in het voorheen geldende bestemmingsplan Landelijk Gebied (1990) wel kon. Volgens de gemeente is het geenszins de bedoeling geweest om diepploegen op voorhand uit te sluiten en met het oog op reliëfbescherming een strenger regime in te stellen dan zoals dat was onder het voorgaande bestemmingsplan uit 1990. De gemeenteraad zal in oktober beslissen over het nieuwe bestemmingsplan.

Van der Brug heeft namens zijn Stichting een bezwaar ingediend. Daarin wordt hij gesteund door de Archeologische Vereniging Noord-Nederland (AWN). Diepploegen valt volgens de Raad van State niet onder de normale agrarische werkzaamheden. Volgens Van der Brug is diepploegen dan ook niets anders dan het vernielen van archeologische vindplaatsen en het egaliseren van een beschermd landschap dat door zijn glooiingen uniek is in Nederland.

Wetlik ferplicht

,,En it is noch slimmer. Nei it yn wurking treden fan de Wet op de Archeologische Monumentenzorg yn 2007 is de gemeente wetlik ferplichte om belied op te stellen foar archeoloyske fynplakken en kultuerhistoarje. Dat belied is bedoeld om dy weardefolle plakken te beskermjen. Ooststellingwerf hat it yntusken allegear klear, mar Opsterlân noch altyd net. Dus noch foardat se belied ha, steane se al ta dat dy fynplakken fernield wurde.’’

Dat geldt niet alleen voor de honderden vindplaatsen van stenen werktuigen langs de bovenloop van het Ald Djip, tussen Bakkeveen en Beetsterzwaag, maar ook voor de veenterpen langs de benedenloop van het riviertje en voor de middeleeuwse restanten van bijvoorbeeld oud-Wijnjeterp en oud-Ureterp, stelt Van der Brug. ,,Want dit is skiedkundich sjoen in hiel belangryk gebiet, mei fynsten dy’t bewize dat dizze streek al 14.000 jier lyn bewenne wie. Der binne fynsten út alle pearioden, fan de Hamburgerkultuer fia Mesolithicum en Neolithicum oant en mei de Brûnstiid.’’

Don Quichot

,,Ik snap it gewoan net. Opsterlân pocht altyd sa oer it prachtige lânskip en it histoaryske belang der fan, mar as it der op oankomt wolle se der neat foar dwaan. Sy ferskûlje har achter de provinsje, dy’t ek te min docht, mar sy moatte sels harren ferantwurdlikheid nimme. En ja, ik fiel my soms in Don Quichot, mar ik ha alle geduld.’’