Cavia-opvang Bakkeveen is ‘helaas nog steeds nodig’

BAKKEVEEN

De Stichting Cavia houdt zaterdag open huis in het Caviadorp aan de Kreilen onder Bakkeveen. Er is van alles te doen, maar informatie geven is het belangrijkste, zegt oprichtster Silvia Flantua.

Tekst en foto's Fokke Wester Iedereen mag natuurlijk een cavia kopen, zegt Silvia Flantua (63), maar weet waar je aan begint. De Bakkeveense spreekt uit ervaring. Haar zoon kreeg als jochie van twaalf ooit een nestje van drie jongen. ,,Hij zou van een vriendin van mij eerst eentje krijgen, maar één cavia is niet goed, ze hebben gezelschap nodig. Doe er maar twee, zei ik. Ach, zei die vriendin, neem ze dan alle drie, want de moeder is doodgegaan. Volgens haar konden ze best bij elkaar, maar het was een mannetje met twee wijfjes en binnen een half jaar hadden we er zestien. Daar heb ik wel heel veel van geleerd.'' Rijtjeswoning Flantua was destijds al actief voor de Dierenambulance in Utrecht, waar ze toen woonde, en via de Dierenbescherming werden steeds meer cavia's gebracht. ,,Na een jaar hadden we 87 in de opvang en ik leerde er steeds meer over. Maar we woonden in een rijtjeswoning, dat liep echt de spuigaten uit. Toen hebben we de stichting opgericht.'' Om meer ruimte te krijgen huurde ze een boerderij in Westerveld in Drenthe. ,,Daar hadden we de ruimte, dat was echt een heel stuk beter.'' Toch was niet alles koek en ei op het Drentse platteland, want de buren maakten bezwaar tegen de opvang en protesteerden tot aan de Raad van State toe. ,,En die buren hadden connecties. We hebben daar echt dertien jaar moeten vechten. Het was een boerderij waar vroeger 180 koeien op stal stonden, maar wij mochten maar 50 cavia's houden. Lawaai en stank, waren de klachten. Ja, ze fluiten soms, maar je moet haast bovenop zo'n dier gaan staan, wil ‘ie echt lawaai maken.'' Kippenhokken De koop van de KiVa-camping achter Bakkeveen, met een bedrijfsterrein van anderhalve hectare en ook nog 1,8 hectare bos erbij, bracht de oplossing. De oude kippenhokken (Kiva staat voor kippen en varkens) bieden nu onderdak aan de Cavia-opvang. De afgelopen negen jaar ging alles goed, maar de Stichting loopt nu opnieuw tegen haar grenzen aan. ,,We groeien er echt uit, we stapelen de kooien al weer en ze staan zelfs in de keuken.'' Er is nog een halve schuur niet gebruikt, die zou na een grondige opknapbeurt en verbouwing bij de opvang gevoegd kunnen worden. ,,Dan zouden we in ruimte al verdubbelen. Maar liever nog bouwen we een nieuw hok. Daar is genoeg ruimte voor en het is niet eens zoveel duurder. Opknappen kost rond de 30.000 euro, nieuwbouw 37.000.'' In de schuur is een aparte ruimte voor de mannetjes die nog niet gecastreerd zijn ,,Die houden we apart. Een mannetje kan met vijf weken zijn moeder bevruchten en zijn zusje kan met zes weken zwanger raken. Met een gemiddeld nest van twee à drie jongen telt dat stevig aan.'' In een grote ruimte met een uitloopren buiten is het Caviadorp, waar de dieren in mogen die oud en ziek zijn en die dus niet meer in aanmerking komen voor uitplaatsing. ,,Zij genieten hier van hun oude dag.'' Castratiedagen Een kleine kamer achterin is vorig jaar ingericht als operatiekamer, waar om de twee weken castratiedagen worden gehouden. Tegen een gering tarief kunnen mensen daar hun cavia, maar ook hun kat of hond laten 'helpen'. De Cavia-opvang werkt daarbij samen met Dierenartsenpraktijk A7 in Drachten en een bevriende dierenarts. ,,En we hebben nu een verzoek van de Veterinaire Opleiding om studenten te leren over cavia's.'' Mensen horen vaak van hun dierenarts dat die hun cavia niet wil castreren, weet Flantua, omdat het risico heel groot is dat het dier tijdens de operatie doodgaat. Het grootste probleem is volgens haar de narcose. ,,Artsen gebruiken vaak de narcose van een kleine hond of een konijn, maar dat is al veel te veel. Wij hebben hier in de loop der jaren 2600 caviamannetjes gecastreerd en er zijn maar vijf die het niet hebben overleefd.'' Afstand Op dit moment telt de Cavia-opvang in Bakkeveen in totaal 250 dieren. ,,En dat valt mee, we hebben wel eens 410 gehad. Dat hangt ook een beetje van de tijd van het jaar af. We krijgen soms hele groepen tegelijk, uit Waalwijk zelfs een keer 189 in een keer. Die zaten bij elkaar in een schuur en de eigenaar kon het niet meer betalen. Hij heeft ons gebeld en vrijwillig afstand gedaan. We schrikken eigenlijk pas bij 300. We hebben bij één meisje in totaal al zo'n 330 vandaan gehaald. Dat meisje is verstandelijk beperkt en de ouders konden het niet aan, die gaven haar steeds haar zin. Toen hebben we op een gegeven moment wel aan de rem getrokken, we blijven niet aan de gang.'' Mensen komen van heinde en verre om een cavia te halen of te brengen, zelfs uit Duitsland en Frankrijk. Voor een vrouwtje betalen ze 12 euro, voor een gecastreerde beer 22. ,,Gemiddeld krijgen we per jaar drie- tot vierduizend cavia's. We hebben in Nederland twaalf opvangstations, vaak bij particulieren, en tegenwoordig ook in België, Duitsland en Engeland. Bakkeveen is daarvan het hoofdkantoor. Dat we zo groot zouden worden, dat had niemand verwacht. Ze zijn zelfs over ons komen schrijven vanuit Japan, die hadden in Engeland over ons gehoord. Eigenlijk is het triest dat zoiets nodig is, we hopen ooit eens niet meer nodig te zijn. Dat roep ik zelf al twintig jaar, maar ik vrees dat het niet gaat gebeuren.'' Slangenvoer Toch heeft Flantua het liefst dat mensen de dieren die ze kwijt willen wel bij haar brengen. ,,Wij zijn de enige waar je geen afstandsgeld hoeft te betalen. Ze mogen ze gratis brengen. Dumpen bij de kinderboerderij hebben we liever niet. Die dieren gaan vaak naar opkopers, die ze weer verhandelen als slangenvoer. Dat gebeurt ook vaak met de dieren die fokkers van kleindieren overhouden. Wat er niet allemaal gebeurt als een dier niet de goede kleur heeft. Dan is het afval, die gaan vaak onder de klomp. Ik heb er beelden van gezien, vreselijk! Er komt veel dierenleed voor. Als je hoort dat iemand 78 cavia's in de fik heeft gestoken, dan word je toch woedend? Ik kan er soms niet van slapen.'' Mensen die ze kwijt willen komen ze brengen van heinde en verre, zelfs uit Duitsland en Frankrijk. ,,Echt overal vandaan. We hebben mensen gehad uit Frankrijk die vier cavia's kwamen brengen voor het Caviadorp, die hadden twaalf uur gereden. Dan heb je er wel wat voor over. Die mensen hadden een baby gekregen en die bleek allergisch. Toen ze hoorden dat hier een Caviadorp was, vonden ze dat prachtig.'' Griepgolf Wie zich wil inzetten voor een dier, kan kiezen uit talloze bedreigde soorten. Waarom Flantua nu juist de cavia beschermt, weet ze niet precies. ,,Je moet ook wel een beetje gek zijn om dit te doen, maar het is gewoon een heel leuk dier. Weet je dat 90 procent van hun DNA gelijk is aan dat van de mens? Daarom worden ze ook zo veel gebruikt voor testen. Als er een griepgolf aan komt, weten wij dat vaak al weken van tevoren. Zij nemen heel snel ons virus over, maar andersom werkt dat gelukkig niet. Maar je krijgt een band met een cavia, ze herkennen je ook al heel snel. Ze weten je gewoontes eerder dan jij zelf en herkennen je voetstap. Uit onderzoek is ook gebleken dat ze na de mens de meeste verschillende geluiden kunnen maken van het hele dierenrijk.'' Flantua schat dat er rond de vijftig soorten cavia's zijn, waarvan ze in Bakkeveen ongeveer de helft hebben rondlopen. Een bijzondere 'nieuwe' soort is de haarloze. ,,Ja, waarom die nu bestaat weet ik ook niet, maar ze zijn er. De cavia komt oorspronkelijk uit Peru en is al eeuwen geleden voor het eerst door zeelui naar Europa gebracht. Ze kunnen hier echter niet overleven in de vrije natuur.'' Wegwerpartikel Het grootste probleem voor de cavia is eigenlijk de mens, zegt Flantua. ,,Het is een wegwerpartikel geworden. Veel ouders geven veel te makkelijk hun kind zijn zin, terwijl ze vaak geen idee hebben wat het houden van een cavia inhoudt. Het eerste wat ik altijd zeg is: weet waar je aan begint. Daarom richten wij ons niet alleen op opvang en herplaatsing, maar vooral ook op informatieverstrekking. Zelfs veel dierenwinkels en tuincentra die cavia’s verkopen hebben er geen verstand van.'' In Bakkeveen gaan ze heel ver om de knaagdieren te helpen, met hulp van een klein legertje aan vrijwilligers en stagiaires. In al die jaren is het hooguit vier keer voorgekomen dat ze een dier moesten laten inslapen, zegt Flantua. ,,Die waren echt te ver heen. Cavia's moeten bijvoorbeeld de gelegenheid hebben om hun tanden te slijpen. Kan dat niet, dan groeien de tanden door en kunnen ze niet meer eten. Verder moeten ze extra vitamine C hebben. De operatiekamer hebben we nu een jaar, maar die wordt echt elke week gebruikt.'' Knuffelen Het werk in de opvang is intensief, want als de hokken niet goed schoon worden gehouden, worden de dieren al snel ziek. Ook moeten de dieren geknuffeld worden, als ze dat gewend zijn. ,,Een cavia alleen in een hok is een vorm van kwelling, maar de meeste dieren zijn wel op mensen gericht. Voor dat knuffelen hebben de vrijwilligers eigenlijk geen tijd, maar de kinderen die hier komen vinden het vaak wel leuk om te doen. De cavia’s die voor adoptie beschikbaar zijn, kunnen elke woensdag en zaterdag bezocht worden.'' De opvang kost per maand rond de 1000 euro, vooral voor voer en zaagsel voor de hokken. Dat geld wordt met name opgebracht door donateurs. ,,Wij leven echt van de goedheid van de mensen'', zegt Flantua. ,,Ook voor de gewenste uitbreiding hopen we dat mensen ons willen helpen.'' Het open huis van de Cavia-opvang aan de Kreilen 4 in Bakkeveen staat zaterdag van tien tot vier uur in het teken van het 20-jarig bestaan van de Stichting Cavia. Er is een kleine rommelmarkt en er zijn kraampjes met informatie. Ook het nieuw ingerichte caviadorp kan bekeken worden. Voor de kleinsten is er een clown en een luchtkussen. www.stichtingcavia.com

Auteur

Fokke Wester