Drachten is twee beelden van Jan Ketelaar rijker

DRACHTEN

Drachten is sinds vanmiddag twee beelden van Jan Ketelaar rijker. Het ene is nieuw geplaatst op de rotonde bij het Laweiplein, het ander keerde terug op het Museumplein.

Tekst en foto's Fokke Wester Het beeld Quo Vadis stond in november op een rotonde op Ameland, ter gelegenheid van de Kunstmaand. Ketelaar had er nog twee beelden op rotondes staan en toen ze terug kwamen in zijn atelier aan de Tussendiepen leek het hem een goed idee om het beeld Quo Vadis in het centrum van Drachten te plaatsen. Hij bood het gratis bij de gemeente aan, maar de eerste reactie was afwijzend. ,,Dy amtner sei: wat tinksto wol, aanst komme se hjir allegear mei bylden oansetten. Doe bin ik wol eefkes lulk wurden'', zegt Jan Ketelaar. ,,Ik sei tsjin dy amtner: dat soe dochs fantastysk wêze, as der oeral keunst kaam te stean. Uteinlik ha se ja sein en no is elkenien der hiel antoesjast oer.'' Komplot fan goedens Ketelaar had geen idee hoe hij het zou regelen met de plaatsing, maar hij kreeg van alle kanten hulp aangeboden. De gebroeders Chiel en Peter Bolt van het gelijknamige transportbedrijf boden aan om het vervoer en de plaatsing gratis te verzorgen. Van ondernemer Jelle Kootstra uit Opeinde kreeg hij om niet een betonnen grondplaat om het beeld op te zetten. ,,En dy hat er ek noch fergees foar my teplak lein, wetterpas en al, wylst ik dy man net iens koe.'' De gemeente zorgde verder voor stadswachten om het verkeer tijdens de plaatsing te regelen en stuurde onderhoudsman Johannes ten Hoor om het beeld aan de grondplaat te verankeren. ,,It liket wol in komplot, safolle goedens by mekoar'', zegt Ketelaar. De plaatsing van het beeld Quo Vadis op het Laweiplein werd gecombineerd met de terugkeer van het beeld De Staat van Nederland op het Museumplein. Het beeld, bestaande uit de losse beelden Meer en De Staat van Nederland, stond al eerder op het plein. Het werd in augustus 2014 geplaatst ter gelegenheid van de grote overzichtsexpositie die toen in het museum opende. Het beeld werd vorig jaar augustus weggehaald, maar op verzoek van de Vrienden van Museum Dr8888 keert het nu terug. ,,Sy hiere it fan my oant en mei juny. It byld Quo Vadis stiet yn prinsipe foar in moanne op de rotonde.'' Blijven staan Wat museumdirecteur Paulo Martina betreft blijven de beelden staan. Hij vindt het hoog tijd dat de gemeente werk van Ketelaar koopt. ,,Er hoeven niet ineens heel veel beelden van Jan Ketelaar in Drachten te komen, maar ik vind hem wel de beste beeldhouwer van Smallingerland. Er is nu nog niks van hem te vinden in de openbare ruimte en dat kan niet. Er zou in het centrum een groot beeld van hem moeten staan.'' Het beeld Quo Vadis is voor de rotonde misschien wat te klein, vindt Martina, maar hij zou het fantastisch vinden als De Staat van Nederland een vaste plek op het plein voor Museum Dr8888 zou krijgen. ,,Er is beleid op gemaakt, er is een commissie voor en er is een budget. In het verleden zijn er verschillende beelden van Kees Verkade in Drachten geplaatst, maar die waren door de burgemeester gekocht. Die tijd hebben we al lang achter ons liggen. De gemeente koopt wel kunst, hoor. Een paar jaar geleden is het Fabriekje aangekocht, op het bedrijventerrein Azeven. Dan gaat het om flinke bedragen. Nou, laten ze het budget van een aantal jaren opsparen en dan iets substantieels van Ketelaar aankopen. Verder is het de gewoonte om bij grote projecten een percentage te besteden aan kunst. Ik heb nog geen kunst gezien op het Raadhuisplein, misschien kan daar ook iets van Jan worden geplaatst.'' Aanbeveling Martina heeft de gemeente ook officieel geadviseerd om 'een Ketelaar te kopen, nu het nog kan'. Zijn advies is vergezeld door een aanbeveling van Arie Hartog, directeur van het museum in Bremen en gepromoveerd tot doctor op figuratieve Europese beeldhouwkunst. Volgens Hartog zijn de beelden Meer en Staat van Nederland zondermeer 50.000 euro per stuk waard. ,,Dat soe moai wêze'', zegt Jan Ketelaar. ,,As se it komplete byld keapje foar in ton en ik soe mysels dêrfan elke moanne tûzen euro betelje, dan kin ik my de kommende acht jier sûnder soargen hielendal op it meitsjen fan bylden smite.'' Zelf had hij een lagere prijs in gedachten, het beeld is eerder al eens voor 35.000 euro aangeboden. Maar alleen aan laswerk zitten er al meer dan 3000 arbeidsuren in, rekent hij voor, 2000 voor Meer, 1000 voor de Staat. Het beeld Meer, de dikke man die bedelt, maakte hij toen hij nog op de Kunstacademie in Groningen zat. De dunne man die tegenhoudt en wegstuurt laste hij in 2004 als reactie op het strenge beleid van toenmalig minister Rita Verdonk. ,,Ik ha Hartog frege wat er yn dy oanbefeling setten hat, mar dat woe er net sizze. 'Dan ga je naast je schoenen lopen', sei er. Ik wit it noch hieltyd net, mar ik bin der wol nijsgjirrich nei'', zegt Ketelaar lachend. Holwerd aan Zee Het laatste jaar kan Ketelaar al van zijn kunst leven, zegt hij trots, door het verkopen van klein werk. De komende jaren wil hij zich wijden aan het maken van het beeld Wachten Op Hoog water. Dat is ooit begonnen als een opdracht voor Joop Mulder, de grote man achter Oerol. Het beeld van twee vrouwen, opnieuw een dikke en een dunne, zou op het strand van Terschelling moeten komen. Dat idee is nu van de baan, maar daarvoor in de plaats is een plek op de dijk bij Holwerd gekomen. Het beeld moet vanaf 2020 blikvanger worden voor het project Holwerd Aan Zee, dat uit gaat van een doorbraak in de Waddendijk. Het beeld had lang geleden al klaar moeten zijn, maar het heeft Ketelaar op verschillende terreinen tegen gezeten. Nu heeft hij zijn agenda leeg gemaakt om zich helemaal te kunnen richten op Wachten. Nieuwe klussen komen op een wachtlijst. ,,Dit fret alle tiid op, it moat hiel rêstich opboud wurde, stikje foar stikje. It is echt in berch dy't ik beklimme moat.'' Framewerk Het eerste beeld staat in de steigers en de kunstenaar is al begonnen met het bekleden van het framewerk. ,,As ik it sa delsette soe, is it byld yn sechstich jier fuort, want it rustket ien millimeter per tsien jier. It stiel is seis millimeter dik, dus dan kinst it wol útrekkenje. Dit plaatsjeguod dat ik der op laskje is fan cortens en dat fergiet net. It iepen framewurk fyn ik hiel moai en dat hear ik fan mear minsken, mar ik ha der net oan tocht om it fan rvs te meitsjen. Miskien wurdt in folgjende wol in iepen byld, mar dan fan cortensstiel.''

Auteur

Fokke Wester