Floortje Schoevaart schrijft het mooiste kinderlied van 2014

Drachten - WASKEMEER - Floortje Schoevaart won vorige maand de Willem Wilminkprijs. Dat betekent dat haar liedje Op De Markt het beste kinderlied van 2014 is.

Tekst en foto's Fokke Wester ,,Ik voel me echt heel vereerd, want nu sta ik in het zelfde rijtje als Ted van Lieshout en Koos Meinderts, die de prijs eerder wonnen. En dat is een heel mooi rijtje'', zegt Floortje Schoevaart. Ze kreeg als beloning een oorkonde, een beeldje en 4000 euro. De componist van de muziek, Henny Vrienten, kreeg 1000 euro. Erkenning ,,Daarmee is de verhouding wel duidelijk'', zegt de 38-jarige schrijfster lachend. Ze is vooral blij met de erkenning. ,,Liedjesschrijven is een anoniem vak, als een liedje van mij in Sesamstraat wordt gezongen, staat mijn naam daar niet bij. Maar ach, dat is ook relatief, want bij de bakker staat ook niet bij een brood wie het heeft gemaakt.'' Floortje Schoevaart is geboren en getogen in Amsterdam, maar woont sinds deze zomer met haar man en vier jonge kinderen in Waskemeer. Vijf jaar geleden huurden ze in het naburige Haulerwijk voor het eerst een vakantiehuisje en daarna bleven ze er komen. Het afgelopen jaar zat ze er wekelijks enkele dagen om te schrijven. Sinds juli is de situatie omgedraaid: het gezin woont nu in Friesland en haar man reist voor zijn werk zo nu en dan naar de hoofdstad, waar hij les geeft in animatietechnieken. Hij verblijft dan in het atelier waar hij werkt als illustrator en vormgever. Rand van Amsterdam Schoevaart verwacht niet dat zij moeite zal hebben met het wonen op het platteland. ,,Ik ben opgegroeid aan de rand van Amsterdam, het was letterlijk het laatste huis voor de weilanden begonnen. Ik werkte heel jong al als vrijwilliger op boerderijen en voor het IVN. Bovendien is de stad vooral leuk als je jong bent en nog geen kinderen hebt, wij gingen al ieder weekend naar buiten.'' Schoevaart is de kostwinner thuis. Het schrijven van liedjes is ongeveer een derde van haar werk, schat ze in. Voor de rest besteedt ze haar tijd aan een taalproject in de Bijlmer en aan congressen, waar ze optreedt als dagvoorzitter. Verder geeft ze les aan de weekendschool in Groningen en presenteert ze elke maand een cabaretavond in Amsterdam, waar artiesten een half uur mogen spelen om bijvoorbeeld nieuwe nummers uit te proberen. Ei kwijt ,,Het is een goede combinatie, waar ik mijn ei wel in kwijt kan. Het is belangrijk dat je iets doet voor de maatschappij, het is ook een goede manier om met een been in de wereld te blijven staan. Ik zat met een aantal vrienden in een theatergroepje en wij traden wel eens op tijdens congressen. Heel vaak zag ik van die saaie voorzitters, waarbij wij dan werden ingehuurd voor de vrolijke noot. Dan kun je beter een leuke voorzitter hebben, vond ik, die zelf zorgt voor een goede sfeer. Dat doe ik nu. Vorige week had ik er twee, deze week eentje. Je duikt een dag lang in zo'n bedrijf en daarna kun je het weer los laten. Vaak vat ik in een column of een gedicht samen wat er besproken is. Ik noem het zelf geen cabaret, maar het lijkt er wel een beetje op.'' Schoevaart is al van jongs af 'talig', vertelt ze. Als kind wilde ze al schrijver worden en op de kleuterschool las ze haar klasgenootjes voor uit Nijntje. Na het Montessorilyceum in Amsterdam studeerde ze een jaar diergeneeskunde in België. Het vak vond ze prachtig, maar de strakke sfeer op de opleiding vond ze 'stom'. De Pabo daarna was te makkelijk en de studie Nederlands die volgde bleek niet zo praktisch. Later ,,Toen ben ik maar gewoon begonnen met schrijven. Ik zat al bij het theatergroepje, maar schreef ook zakelijke teksten. Later ben ik nog eens begonnen met de lerarenopleiding, maar toen hadden we al een dochter en die studie viel niet te combineren met mijn werk en gezin. Ik besloot me te richten op schrijven, misschien kwam ik dan later nog wel eens toe aan lesgeven.'' Het schrijven werd een succes. Ze kwam via een vriend terecht bij Sesamstraat en daar kochten ze werk van haar. Nu is ze een van de vaste tekstschrijvers voor het kinderprogramma. ,,Op mijn negentiende volgde ik een schrijfcursus en daar leerden we ook liedjes schrijven. Daar had ik nog nooit aan gedacht, ik wilde romans schrijven. Ik dacht altijd dat schrijven niets bijzonders was, dat kon toch iedereen? Tot ik er op een gegeven moment achter kwam dat het toch wel een bijzonder talent is en dat je schrijven ook kunt zien als vak, als ambacht.'' Beperken Die roman komt er nog wel, vermoedt Schoevaart. Voorlopig kan ze prima uit de voeten met liedteksten en gedichten. ,,Het is juist leuk om jezelf te beperken wat lengte en vorm betreft, en toch alles te zeggen. Ik ben nu trouwens ook bezig met verhalen voor beginnende lezers. Ik kwam op het idee door mijn kinderen. Die leren lezen, maar wat ze lezen vinden ze heel suf. Ze knapten echt af op die verhaaltjes. Die worden natuurlijk ook gemaakt door taalkundigen, die een middel zoeken om kinderen te leren hoe het werkt met de è en de é en de oe en de eu. Ik ben ze zelf gaan schrijven, ook om te testen of ik het kon. Die van zes vond het grappig. Ik heb wat teksten opgestuurd naar een uitgever en die was heel positief, dus misschien wordt dat wel wat.'' Voor Sesamstraat schrijft ze gedichten en liedjes. Eigenlijk ziet ze zelf geen verschil tussen die twee, alleen wordt er bij liedjes muziek gemaakt door de vaste componist, Henny Vrienten. Schoevaart bepaalt niet zelf wat het wordt. ,,Soms denk ik dat ik een gedichtje heb gestuurd, maar dan wordt er toch muziek bij gemaakt. Een andere keer stuur ik een liedje, maar dan wordt het voorgelezen. Een liedje betaalt wel beter, dat scheelt al gauw een paar tientjes. Je kunt het ietsje sturen, bijvoorbeeld met een refreintje, maar uiteindelijk bepalen zij wat er met je tekst gebeurt. Pas als het op tv komt zie ik het resultaat.'' Altijd verrast ,,Henny Vrienten schrijft er muziek bij, een illustrator maakt er tekeningen voor en dan combineren ze alles ook nog tot een prachtig filmpje. Wat kun je nog meer wensen? Het voegt wat toe, het wordt er absoluut beter van. Ik ben ook altijd wel verrast, omdat ik zelf niet in muziek denk. Eén keer maar was ik minder tevreden. Toen hadden ze bij een heel vrolijke tekst een somber muziekje gemaakt en dat vond ik zelf niet zo passen. Een vriend van me maakte er later vrolijke muziek bij en dat was echt een stuk beter. Maar als je je tekst verkoopt, geef je het echt uit handen. Het auteursrecht blijft bij mij, maar ik mag er niks meer mee doen.'' Sesamstraat wordt in een paar weken voor een heel jaar opgenomen. Schrijvers kunnen echter altijd werk inleveren. Ze zijn ook vrij in wat ze insturen. ,,Soms is het handig als je een opdracht krijgt, maar het is ook leuk als iets zomaar bij je opkomt. Het meeste komt uit mezelf. Nee, ik hoor er zelf nooit muziek bij, wel een ritme, maar geen melodie. Ik schrijf ook nooit teksten op bestaande muziek.'' De Merel beter De Willem Wilminkprijs is ingesteld als eerbetoon aan de Twentse dichter. Schoevaart verdiende de prijs met het liedje Op de Markt, uit Sesamstraat. Schoevaart was ook de beide eerste keren al genomineerd. Voor de wedstrijd kunnen liedjes worden ingestuurd die de afgelopen twee jaar zijn uitgezonden op tv of gezongen zijn in een theaterprogramma. ,,Ik had er vier ingestuurd en dit was ook het mooiste. Of het ook mijn beste liedje ooit was? Nee, eigenlijk vond ik het liedje dat ik bij de eerste editie stuurde, De Merel, nog beter. Maar over Op de Markt ben ik zelf ook heel tevreden.'' Het gaat over een meisje dat op de markt meent haar overleden oma te zien. Het overkwam Schoevaart ooit zelf, toen ze in de tram zat. ,,Ik zag haar echt oversteken, maar mijn oma was al vijftien jaar dood. Dat is een heel rare gewaarwordding. Tegelijk vond ik het wel een heel mooi beeld. Het leek me leuk om er iets mee te doen voor kinderen. Omdat de tram toen net langs de Albert Cuyp reed, kwam ik op het idee om het op de markt te laten spelen Dat is wel een mooie, duidelijke locatie.'' Kort en bondig Soms blijven ideeën heel lang liggen, maar dit liedje werd vrij snel gemaakt, zegt Schoevaart. Gemiddeld doet ze een dag over een tekst. ,,Soms duurt het veel langer. Ik schrijf eigenlijk nooit iets in vijf minuten. Het is moeilijk om iets kort en bondig te zeggen. Het is de kunst om het aan te stippen, zodat je in weinig woorden alles zegt. En dan moet het ook nog mooi gezegd worden. Ik lees het nooit hardop, mompel het alleen voor mezelf. En als het klaar is, is het ook klaar. Dan wordt er niet vaak meer wat aan veranderd.'' Schrijven voor kinderen kent vele valkuilen. De grootste is te veel door de knieën gaan, zegt Schoevaart. ,,Dan wordt het vaak dommig. En er is al zoveel meuk voor kinderen. Ook voor volwassenen, trouwens, kijk maar naar de televisie. In principe is schrijven voor kinderen en volwassenen het zelfde, je moet alleen iets minder grote stappen maken. Je moet ook niet te veel willen uitleggen. Ik begrijp ook niet alle liedjes die ik hoor, het is belangrijker dat je geraakt wordt. Het gaat ook om sfeer en je mag er best een beetje over nadenken. Je kunt kinderen ook leren dat ze ergens moeite voor moeten doen. Wat dat betreft is Sesamstraat fantastisch.'' De verhuizing naar Friesland kan een wending geven aan haar schrijverschap, zegt Schoevaart. ,,Ik ben ook heel benieuwd naar het culturele leven in Friesland. We gaan graag kijken wat hier allemaal gebeurt. De rust en stilte en het weidse uitzicht, dat inspireert me. Bovendien is dit een goed huis, dat we huren van vrienden. Het is echt een geschenk uit de hemel. Een gezin, een huis en een vast inkomen, dat is een goede basis om te werken. Alles valt hier op zijn plek.'' Bekijk hier het Sesamstraatfilmpje van Op De Markt.