Polderhoofdkanaal tussen De Veenhoop en Nij Beets is op koers

Drachten - DE VEENHOOP/NIJ BEETS - Het Polderhoofdkanaal wordt op 1 december opgeleverd. Dat is ruim op tijd om in aanmerking te komen voor de miljoenen subsidies van Europa.

Tekst en foto's: Fokke Wester Na zeven magere jaren zijn voor Opsterland en Smallingerland de vette jaren aangebroken. Tenminste, wat het Polderhoofdkanaal betreft. Met die bijbelse verwijzing van wethouder Rob Jonkman van Opsterland begon maandag de excursie van gemeentebestuurders en betrokkenen langs het zeven kilometer lange kanaal tussen De Veenhoop en Ulesprong. Jonkman legde ook de link met het socialistische verleden van de streek, door met gebalde vuist te verwijzen naar de daadkracht en het doorzettingsvermogen van de Appèlmeester. ,,Wat hier gebeurt, hebben we te danken aan de bewoners van de streek. Het is mooi dat de streek er zo achter staat. Je merkt aan de mensen dat ze trots zijn op wat hier tot stand wordt gebracht. Het gaat hier om banen, het gaat om natuur, het gaat om leefbaarheid.'' Sluizen uitgegraven Aan beide uiteinden van het kanaal worden de gedempte sluizen (in De Veenhoop de Noordersluis en bij Ulesprong de Zuidersluis) uitgegraven en opgeknapt. Daartussen worden tien bruggen gebouwd, waarvan drie beweegbare. Verder worden in opdracht van Wetterskip Fryslân kades opgehoogd. Daarvoor is 15.000 kuub kleigrond aangevoerd. Om het verlies aan natuurwaarden te compenseren worden de natuurgebieden in de Kraenlannen en langs het Alddjip versterkt en wordt naast het kanaal tevens een geul gegraven. Er komt 13 kilometer natuuroever en 12 hectare natuurgebied bij. Over een lengte van een kilometer wordt het kanaal bovendien extra verdiept, om te zorgen voor schoon water voor die nieuwe natuur. Het hele project kost 17,3 miljoen euro. Opsterland betaalt daarvan 3,5 miljoen, Smallingerland 2,3 miljoen. De rest wordt betaald door de provincie en Europese fondsen. Dat Europese geld wordt alleen uitgekeerd als het werk voor 31 december klaar is. Het project heeft een aantal tegenslagen gehad, zoals vervuilde grond, conflicten over de eigendomssituatie van bruggen en onverwachte leidingen en kabels bij graafwerk. Alleen al die vervuilde grond bij de Krúsweibrêge zorgde voor een oponthoud van tussen de vijftien en twintig weken. Uitdaging ,,It is in grutte útdaging, mar sa't it der no útsjocht helje wy 31 desimber wol. Wy sitte noch altyd op koers, mar dan mei der neat mear mis gean. Wy binne no op alle plakken tagelyk oan'e gong en dat jout in soad oerlêst, mar gelokkich skikt de befolking him dêr yn'', zegt Henk de Glee, namens Opsterland projectleider. De streefdatum om de subsidies binnen te kunnen halen geldt alleen voor de nieuwe voorzieningen, zoals sluizen, bruggen en kades. Na 1 januari is er nog wel tijd om andere werkzaamheden uit te voeren. ,,Wat ha jim hjir in grut úthâldingsfermogen ha moatten om sa fier te kommen'', prees gedeputeerde Jannewietske de Vries. Zij noemde het Polderhoofdkanaal de ‘Centrale As oer it wetter', omdat het kanaal diverse watersportgebieden en vaarroutes verbindt. De Veenhoop wordt zo de toegangspoort tot de Turfroute en daardoor is het vanaf volgend jaar mogelijk om vanaf De Wadden rechtstreeks door te varen naar de Drentse kanalen en zelfs tot in Duitsland. Potjes en fondsen De restauratie van de Noordersluis in De Veenhoop moet in het dorp meer verbeteringen op gang helpen, vindt Peter Huiskes van Dorpsbelang. ,,Wij zijn druk op zoek naar potjes en fondsen om de aanblik van het dorp te verbeteren. Een van de knelpunten is de school, die vorig jaar is gesloten. Er zijn al ruiten vernield en de verloedering slaat toe, dat is het dorp een doorn in het oog. Daar moet snel een goede oplossing voor komen.'' De Noordersluis tussen kanaal en Wijde Ee bleek de tand des tijds prima te hebben doorstaan, vertelt Henk de Glee. ,,Hy is perfekt konservearre. De fûneminten moasten opnij makke wurde, dy houten peallen wienen net goed genôch mear. Dêrfoar binne stielen peallen yn't plak kaam dy't fol beton stoart binne. Mar de âlde gieltsjes dy't se yn 1893 yn de flier mitsele ha, dy binne noch sa geef as kryt. Doe't ik dat foar it earst seach, krige ik der suver pikefel fan.''