Monumentale bomen Olterterp vertellen voortaan Friese sagen en legenden

OLTERTERP - Het bos achter Het Witte Huis is een unieke beeldenroute rijker. Dit weekeinde bewerkten vijf houtzagers tien monumentale bomen. De woodcarvers maakten de beelden in het kader van de Landgoeddag.

Tekst en foto's Fokke Wester De vijf woodcarvers waren door de organisatie uitgenodigd om tien bomen rondom een oude vijver in de bossen achter restaurant Het Witte Huis met hun motorzagen te lijf te gaan. Vooraf waren tien mythische figuren uit de Friese historie uitgezocht, die onder de houtkervers werden verdeeld. De bomen staan aan een wandelpad rond de vijver, die als onderdeel van een groot opknapbeurt weer in oude luister wordt hersteld. Naast het uitgraven van de vijver worden ook oude paden hersteld. De opknapbeurt moet weer meer bezoekers naar de bossen trekken. Hjeldagen Zoals vroeger zal het wel niet meer worden, denken Marten en Tiety Geerligs. Ze wonen nu in Beetsterzwaag, maar hebben altijd geboerd op het bedrijf aan Heidehuizen, dat nu door hun zoon wordt gerund. Marten Geerligs is geboren en getogen in Olterterp. ,,Froeger wie it hjir hiel oars. Der stienen hjir ek hûzen yn de bosk, foar de boswachter en sa. Dy binne letter ôfbrutsen en yn'e grûn bedobbe. Der wurken doe yn tsjinst fan de adel wol tritich man oan it ûnderhâld. Tsjintwurdich dogge se der neat mear oan. Mei hjeldagen, sa as pinkstermoandei, kamen hjir tûzenen minsken. Dan moasten se in wandelkaart keapje om hjir kuierje te kinnen. Der leinen doe ek noch boatsjes yn de fiver, dan koest in hiel ein dy kant útfarre. Ik hoopje dat se it moai opknappe.'' Het echtpaar is vol bewondering voor de beeldhouwers, die met hun kettingzagen in twee dagen tijd elk twee grote beelden in de stammen hebben uitgezaagd. Peter van der Meys uit Vaassen maakte zondagmiddag een afbeelding van Grutte Gjalt en Lytse Gjalt, nadat hij zaterdag al een afbeelding van de Friese bard Bernlef uit een beuk had gezaagd. ,,Je maakt van te voren al een voorbeeld, maar als je hier komt dwingt die boom je soms wel om je plannen aan te passen. Zo heb ik stukjes bast laten staan, dat is nu de jas.'' Je haalt iets weg Van der Meys beperkt zich bij het carven niet tot hout. Zo was hij al tweemaal Nederlands kampioen ijssculpturen en won hij ook al de nationale titel bij het maken van zandsculpturen. ,,De techniek is eigenlijk steeds het zelfde, je haalt iets weg en wat overblijft maakt de voorstelling. Je moet wel voorzichtig zijn, want weg is weg, dat krijg je niet terug. Het makkelijkst is ijs, dat is doorzichtig en dan kun je steeds de zaag goed zien. Verder maak ik ook wel beelden van was, die later in brons worden gegoten. Daarbij kun je wel stukjes terugboetseren.'' In het bos klinkt het jankerige motorgeluid, alsof jongens met hun brommers aan het crossen zijn. Het is Roel van Wijlick uit Venlo, die stilletjes en geconcentreerd verder werkt aan zijn beeld van het Spook van Langesloot. ,,We mogen 30 centimeter diep kerven en dat haal ik net. Ik heb wel een beetje opgelet dat ik niet oude ingekerfde namen weghaal, die wil ik het liefst sparen, want die horen ook in zo'n stam.'' Thuiswedstrijd Voor Rolf Döderlein de Win is het dit weekeinde bijna een thuiswedstrijd. De kunstenaar uit Boornbergum trekt zondagmiddag vele bekijks met zijn beeld van Rixt van Oerd, waarbij hij heel vernuftig haar klagerige roep om haar zoon Sjoerd in een zijtak heeft vastgelegd. ,,We hebben een lijst gemaakt met tien figuren uit de Friese historie en ik mocht natuurlijk als eerste kiezen. Daarom heb ik Grutte Pier en Rixt. Je kunt vooraf wel een idee hebben, maar je moet je toch aanpassen aan de boom. Zo is een dikke knobbel een hand geworden.'' Een eindje verder is Colin James Richards bezig met het gladflexen van zijn ridderbeeld. De Engelsman, die al jaren in Nederland woont, heeft ook het beeld van Bonifatius vervaardigd. ,,Daar voelde ik wel een band mee. Bonifatius kwam ook uit Zuid-Engeland, net als ik. Dit is een prachtig initiatief. Voor ons is het een heel leuk weekend en voor de streek levert het een prachtige wandelroute op. Zo'n boom overleeft het wel, zolang je maar niet rondom werkt. Bovendien zijn deze bomen uitgekozen omdat ze op een lijst staan om op termijn gekapt te worden. Het zijn al bijzondere bomen, maar door deze beelden worden ze nog specialer.'' Werk in de bosbouw Misschien laten ze bij het kappen de stammen met de beelden wel staan, zegt Tommy Weijenberg. De Achterhoeker heeft door het werk in de bosbouw zijn kettingzagen zo goed leren beheersen dat hij nu elk weekend ergens in Nederland zijn kunsten mag vertonen. Hij laat in Olterterp beelden achter van het Vrouwtje van Stavoren en van Ket. Het laatste beeld is klein, maar werkt heel suggestief. ,,Alsof hij uit de boom wil komen, zo lijkt het. Dit is allemaal zaagwerk, ik heb niks geschuurd of zo. Thuis doe ik dat wel altijd, maar soms is de ruwe versie eigenlijk mooier. We hebben hier de tijd, dan kun je er genoeg aandacht aan besteden. Bij wedstrijden speedcarving moet je een beeld maken in twintig minuten, dan kun je het niet zo netjes afwerken. Dit project is heel mooi. Nee dat publiek leidt niet af, dat is juist mooi. En zodra ik mijn helm opzet, mijn scherm voordoe en de zaag start, dan kan ik me heel goed concentreren.''