Provincie Fryslân luidt noodklok over jeugdzorg

De tekorten in het sociale domein drukken een grote stempel op de gemeentebegrotingen. Fryslân luidt de noodklok bij het Rijk: er moet structureel extra geld voor jeugdzorg naar de gemeenten.

In 2020 komen alle Friese gemeenten onder het normale, repressieve, financieel toezicht dankzij eenmalig geld van het Rijk dat zij als meerjarig in de begroting mochten verwerken. Zonder deze regel waren vijf Friese gemeenten onder preventief toezicht van de provincie gekomen.

Gedeputeerde Sander de Rouwe: “Het is nog maar zeer de vraag of het Rijk deze middelen ook werkelijk structureel maakt. Overheden die elkaar serieus nemen rekenen niet met pseudo penningen. Wij vragen het Rijk nog bij de voorjaarsnota 2020 duidelijkheid te geven over de middelen voor de jeugdzorg en een duidelijke, eerlijke keuze te maken. Schep helderheid, zodat gemeenten dit ook tijdig in hun begroting 2021 kunnen verwerken.”

Bezuinigingen

Algeheel beeld bij Nederlandse gemeenten is dat een tekort op de Jeugdzorg eerder de norm is dan een uitzondering. Ook in Fryslân is dat het geval. Samen met het Rijk is door de provinciale toezichthouders afgesproken dat gemeenten voor de jaren 2022 en 2023 een stelpost Jeugdzorg in hun meerjarenraming mogen opnemen. Van de achttien Friese gemeenten hebben dertien gemeenten hier gebruik van gemaakt. De provincie Fryslân stuurt een brief aan het Rijk om de zorgen hierover kenbaar te maken.

Elf van de achttien gemeenten presenteren een tekort in begroting 2020, in de jaren 2021-2023 wordt dit tekort hersteld. Veertien gemeenten moeten bezuinigen om hun begroting sluitend te maken. Bezuinigd wordt er voornamelijk binnen het sociaal domein. Maar ook andere maatregelen, zoals het verhogen van de gemeentelijke belastingen en heffingen, het niet indexeren van budgetten of het afstoten van niet-wettelijke taken, worden veel gebruikt.

Aandachtsgemeenten

Vier gemeenten (Dantumadiel, Leeuwarden, Opsterland en Smallingerland) worden intensief gevolgd. Met deze gemeenten zal in 2020 ook bestuurlijk overleg worden gevoerd inzake de realisatie van de bezuinigingen. Met de gemeente Dantumadiel heeft onlangs ook al bestuurlijk overleg plaatsgevonden over de begroting 2020 en het bijbehorende herstelplan.