Brok kaapt provinciale verkiezingen terug met 18-stembureau-tocht

Drachten - Met een tocht langs stembureaus in de achttien gemeenten van Fryslân probeert Commissaris Arno Brok vandaag de provinciale verkiezingen terug te brengen waar ze horen: in de provincie.

Commissaris van de Koning Arno Brok en Dijkgraaf Paul van Erkelens maken deze verkiezingsdag een ronde van 14 uur langs stembureaus in alle 18 Friese gemeenten. Dit doen ze om de aandacht te vestigen op de verkiezingen voor Provinciale Staten en Wetterskip Fryslân.

Uitslagenavond

In 15 gemeenten gaan ze naar het stembureau op het gemeentehuis. In Achtkarspelen naar een zorgcentrum, in de gemeente Harlingen naar het dorpshuis in Wijnaldum. Het duo begon vanochtend om half acht op Vlieland, om via Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog in Dokkum te belanden, waar de ronde over het vasteland van de provincie wordt voltooid. Vanmiddag om kwart over drie waren ze in Drachten, vanavond om negen uur wordt de ronde afgesloten in het Provinsjehûs in Leeuwarden. Daar is ook de uitslagenavond van de Provinciale Statenverkiezingen.

Brok heeft het idee afgekeken van de provincie Zeeland, waar de commissaris en dijkgraaf een vergelijkbare tocht maken. Hij is wel blij met de gemeentelijk fusies van de laatste jaren. ,,Ja, oars hie it wol wat mear wurk west. Mar it is net sa slim, hear, as it der no noch 31 wienen, dan soe’k it ek dwaan.’’ Doel van de reis is vooral het contact zoeken met de vrijwilligers op de stembureaus, zegt Brok, en het belang van deze verkiezingen onderstrepen.

Terugkapen

Op de vraag of hij daarmee de verkiezingen wil terugkapen van de Haagse politici, die de provinciale stembusstrijd gebruiken als een soort peiling van hoe het kabinet er voorstaat, antwoordt Brok volmondig ja. ,,Want it giet om de Provinsjale Steaten en it Wetterskip en dan moat it dêr ek oer gean. It moat gean om de ynhâld, om de romte, de ekonomy, de kultuer, it bioferskaat. Dêr giet it om, net om de lanlike polityk. It ergert my sa no en dan wol hoe’t se der yn Den Haach mei oan’e haal geane. It is net yn balâns, sy sjogge dit mear as in peiling foar it kabinet en dêr giet it net oer.’’

De Eerste Kamer is op zich een prima instituut, vindt Brok, die zeker niet voor afschaffing is. ,,Mar se moatte net te deun op de Twadde Keamer sitte. Miskien is it ek mooglik om de Earste Keamer los te heljen fan de provinsjes en in eigen ferkiezing te jaan. Miskien kinne se dan ek soargje foar wat mear fertsjintwurdigers fanút de regio. Dat soe foar in part kinne mei in distriktestelsel, dat soe hiel aardich wurkje kinne. Dan krijst ek mear Friezen yn’e Earste Keamer. Dat soe ik in goeie saak fine.’’

Ondersneeuwen

Het probleem van dijkgraaf Erkelens is dat zijn verkiezingen in het mediageweld juist weer een beetje ondersneeuwen door de provinciale verkiezingen. De opkomst in Smallingerland was rond vier uur vanmiddag 35 procent. In Opsterland lag dat rond drie uur nog op 28 procent. Het opkomstpercentage voor het waterschap lag daar net 2 procent onder.

Zelf ziet Erkelens dat anders. ,,Ik geloof daar niets van dat het Waterschap ondersneeuwt. In Friesland zit de opkomst voor de Waterschapsverkiezingen maar 1 of 2 procent onder die van Provinciale Staten. In andere provincies ligt dat soms wel 10, 20 procent minder. Er zijn hier zelfs gemeenten waar meer stemmers zijn voor het Waterschap dan voor de provincie. De beide verkiezingen zijn pas de laatste twee keer tegelijk en dat werkt reusachtig. De opkomst voor de Waterschappen is daardoor zelfs verdubbeld.’’

Enthousiasme

Wethouder Robert Bakker (ELP), die het duo vanmiddag op het gemeentehuis ontving in zijn rol van loco-burgemeester, was blij met de extra aandacht. ,,Dit is wel de minst populaire verkiezing. De gemeenteraad komt heel dichtbij, de provincie staat veraf en de landelijke verkiezing krijgt sowieso de meeste aandacht. Dit is een heel goed initiatief, ik denk dat het veel enthousiasme meebrengt. Je merkte het ook toen ze hier even rondliepen, iedereen vindt het toch mooi.’’

Alternatieve Elfstedentocht

Arno Brok wil er graag een traditie van maken, zegt hij. ,,Om de fjouwer jier sa’n rûntsje troch Fryslân, it is in moai alternatyf foar de Alvestêdetocht. En fan dizze bist tenminste wis dat er trochgiet.’’

‘Tot volgende week’, sprak Brok bij het afscheid omdat hij weer op tijd in Beetsterzwaag moest zijn. Volgende week woensdag komt hij op nieuw op het gemeentehuis om Jan Rijpstra als nieuwe Smallingerlandse burgemeester te installeren. Robert Bakker levert dan graag zijn ketting weer in, vertelt hij lachend. ,,Ik weet nu zeker dat dit echt niets voor mij is.’’

Tekst en Foto’s Fokke Wester