Oer de Brêge - René Koets: ‘Ik mis mijn werk’. Hon-derd-pro-cent!’

Redacteur Fokke Wester ontmoet op de brug in Gorredijk René Koets (57) uit Gorredijk.

Maar ik ben een originele Leeuwarder.

Hoe lang woont u al in Gorredijk?

Sinds 1990.

Waarom bent u hier komen wonen?

Mijn vrouw was onderwijzeres in Terwispel. We hebben elkaar leren kennen in 1983 en ik woonde toen in Drachten. Na verloop van tijd hebben we een huisje gezocht hier in Gorredijk. Er was toen een wachttijd van vier weken, dat kun je je ook niet meer voorstellen. En toen kwam er een woninkje vrij aan de Mouterij, 35, daar zijn we heen gegaan.

Daar woont u nog steeds?

Nee, we hebben er anderhalf, twee jaar gewoond en toen onze kinderen kwamen zijn we naar de Kûperij verhuisd. Daar wonen we nog steeds.

Wat voor werk doet u?

Helaas ben ik nu werkeloos. Tien jaar ben ik automonteur geweest en toen ben ik in 1990 begonnen in de olie- en gasindustrie.

Wat doet u in de olie- en gasindustrie? Je kunt bij een benzinepomp werken, maar ook op een boorplatform.

Ja, boorplatformen, internationaal. Mijn laatste werk, de afgelopen vijftien jaar, was, ja, directional drilling, noem je dat. Dat is richtingboren, in de richting van gas- en olievelden.

Ook op zee weer.

Op zee, op land, heel Europa heb ik doorkruist, het Midden-Oosten.

Dat gaat echt over het besturen van zo'n boor naar een plek waarvan je weet dat daar olie of gas moet zitten.

Ja, ja, klopt. Heel specialistisch werk. En helaas, in 2014 ging het mis. Toen ging via Saoedi-Arabië, Amerika, heel politiek, de olieprijs omlaag. En aangezien ik werk voor een groot Amerikaans bedrijf, Halliburton, in Houston Texas, moest er natuurlijk in de kosten gesneden worden. En eind 2016 was ik ook aan de beurt. In die hele carrière heb ik wel tien ontslagrondes meegemaakt.

Maar je kon steeds mooi blijven hangen.

Steeds was ik er bij, mocht ik blijven, maar toen was het gebeurd. Ze zeiden: Nederland is toch te duur, personeelskosten en alles.

En het kantoor in Nederland werd gewoon geschrapt.

Ja, het enige wat nu nog bestaat is Noorwegen, en Aberdeen nog een beetje. Verder Oost-Europa dichtgegooid, alles.

En dat kwam dus doordat de olieprijs zakte.

Nou, toen kwam ook de politiek in Europa op. We hoefden toen nog niet van het gas af, maar nu is de stap ingezet, van we moeten ineens minder olie, minder gas, minder afhankelijk van Poetin en Saoedi-Arabië. Dat is allemaal leuk en aardig, maar ja, het aandeel energie met wind is 2, 3 procent en de rest is olie en gas. Maar goed, de trend was ingezet en dan gaat het in Amerika van: cutting costs. En dan hebben ze iemand in dienst, die noemden ze altijd Doctor Death, Dokter Dood, en die gaat gewoon kijken op een landkaart: daar, daar, daar. Die streept gewoon weg.

Emoties uitschakelen.

Die hebben ze niet, Amerikanen hebben dat niet. En vrijdag krijgt iedereen een mailtje: dicht. We wisten dat er iets aan zat te komen, maar dat het zo snel ging, nee.

Wanneer kregen jullie dat mailtje?

In april. En in mei iedereen er uit, op non-actief. Toen heb ik het nog een tijdje weten te rekken, maar toen ben ik officieel eind december 2016 richting UWV gegaan.

Maar als je al zoveel ontslagrondes hebt overleefd, dan voel je het natuurlijk wel aankomen.

Ja, maar het is een golfbeweging in de olie- en gasindustrie, dat maakte ik al bijna 28 jaar mee, dus je denkt: misschien waait het weer over. En ja, nu niet. Nu werd ineens de botte bijl er in gezet.

Geen volgende golf meer.

Nee, helemaal niks. Nu pakt het weer wat op, dus ik ben nu internationaal steeds aan het solliciteren.

Toch nog.

Ja, ik moet officieel nog tien jaar werken.

Je hebt niet zoveel verdiend dat je nu op je lauweren kunt gaan rusten.

Tuurlijk, je krijgt wel geld mee, maar de belastingdienst maakt daar heel handig gebruik van. Als je morgen de Staatsloterij wint, dan mag je alles houden, maar als je een afkoopsom krijgt, mag je bijna 60 procent wegdragen. En daar heb je dan veertig jaar voor gewerkt. Dat maakt allemaal niet uit, wordt gewoon ingehouden. Ja, in principe kan ik wel even vooruit, maar ik wil gewoon aan het werk.

U heeft de hele wereld over gereisd...

Ja, zo'n beetje.

Zit je dan lekker in Gorredijk?

Ja, ik kan in principe overal wonen waar ik maar wil. Ik kan morgen verhuizen naar Frankrijk of Denemarken, dat maakt mij helemaal niks uit.

Als er maar een vliegveld in de buurt is.

Ja, ik heb geen binding met Nederland. Het is een leuk land, maar als ik morgen de boel oppak en ergens anders moet wonen, dat maakt mij helemaal niks uit.

Heeft u wel binding met Gorredijk, dan?

Nee. Ik woon hier. Het is een leuk dorp, maar het huis had ook net zo goed ergens anders kunnen staan.

Geen lid van clubs...

Nee. In die 27 jaar ben ik veel weg geweest, tot 250 dagen per jaar.

Ben je dan in de weekeinden thuis, of om de zoveel tijd een hele week?

Officieel ga je veertien dagen van huis. En mijn contract was een dag op en een dag vrij, officieel. Maar als het druk is, je bent 24/7, 365 dagen per jaar oproepbaar.

En u bent nog wel steeds getrouwd met de zelfde onderwijzeres?

Ja, ja, ja, dat is Hielkje, mijn vrouw, die werkt op Kindcentrum Loevestein. We hebben ook twee kinderen gekregen. Iedereen denkt dat als je zo'n baan hebt dat je geen kinderen kunt opvoeden, maar ja, dat is allemaal goed gegaan.

Is het dan zo dat als je na vier weken terugkomt, je een lijstje krijgt met dat heeft die gedaan en dat heeft die gedaan?

Dat hebben wij nooit gedaan.

Zij was alleen verantwoordelijk, als jij er niet was

Klopt, ja. En als ik thuiskwam, dan was het, nou ja, feest wil ik niet zeggen. Maar toen de kinderen jong waren, was zij thuis, dus zij brachten mij altijd naar Schiphol, of naar de helicopterport in Den Helder. En als ik dan terugkwam, waren zij er ook weer.

Maar is het dan echt feest? Papa komt thuis? Opvoeden lijkt me lastig, als je straks toch weer weg bent... Dan doe je al gauw alleen maar leuke dingen.

Ja, dat is heel moeilijk, heel moeilijk. Ik dacht nooit van: als ik thuiskom neem ik de boel over. Want ik was de enige factor die wegging en terugkwam. Mijn vrouw deed bijna 100 procent van de opvoeding, maar als je thuiskomt, ja, dan ga je helpen, klussen.

De stabiele factor was gewoon de moeder.

Ja klopt, ja, ja. Het wordt wat anders als ze in de puberteit komen. Onze dochter ging een beetje moeilijk doen, door omstandigheden, dan zit je in het buitenland en dat heeft me heel veel geld aan telefoonkosten gekost. Tegenwoordig... Mijn zoon is net een half jaar in Vietnam geweest, op wereldreis en dan ga je gewoon Whatsappen. Alleen in die tijd, ja, telefoon was duur. Dan belde mijn vrouw me op in de telefooncentrale in Italië...

En dan moest je nog kwartjes ingooien...

Kwartjes er in. En zat ik in de woestijn in Oman, dan betaal je 25 dollar per minuut. En dan was mijn dochter wel eens een beetje dwars en die belde pappa dan op. Ik zei: meissie, even twee, drie minuten, dat kost weer 75 dollar. Maar ik was nooit zo van: ik kom thuis en dan gaan we het op mijn manier doen, dat deden we samen weer gewoon.

Heb je ook het idee dat je veel gemist hebt?

Heel veel, ja, ja. Ik heb geen binding met oud & nieuw en kerst. Helemaal niks. Verjaardagen ook een stuk minder. Ik probeerde wel thuis te zijn, maar dat ging meestal fout.

Je bent nu al twee jaar thuis met oud & nieuw, hoe bevalt dat?

Ik vind er helemaal niks aan.

Hahaha.

Nee, sorry, ik vind dat hele kerstfeest... Ik ben niet gelovig, dus ik heb er niks mee. Al die mensen die zich helemaal volproppen met eten en alles, dat boeit me helemaal niks. Dat komt ook door die 27 jaar. Dan zat je off-shore en dan had je een lekker stukje eten, klaar, maar kerstfeest zegt mij helemaal niks. Ik gun altijd iedereen weer een gelukkige 2 januari, dan hebben we al die idioterie weer gehad. Dat zie je nou in Scheveningen, wat daar weer gebeurd is, mensen gewond en alles. Alleen, toen ik dat werk had, probeerde ik wel altijd thuis te zijn met oud & nieuw, dat vond ik ietsje belangrijker dan Kerst. Maar meestal ging dat mis. Wel als ik bijvoorbeeld net over de grens zat, in Duitsland, dan haalde ik mijn vrouw en kinderen op, dan waren ze bij mij in het hotel.

Okee.

En dan probeerden we er wat van te maken. Maar in Duitsland is alles dicht met kerst, dus eten een probleem en dit en dat. Dus ja, het is het net niet.

Heb je er ook spijt van dat je zoveel gemist hebt.

Nee, nee, nee, nee. Ik heb wel een keer... Mijn zoon, die was toen veertien jaar, en toen kwam ik thuis en toen had hij al mijn staten gelezen. Dat hield ik bij, wanneer ik weg was. Toen zei hij: pap, ik ben nu veertien en jij hebt mij negen jaar niet gezien.

Alles opgeteld.

Alles opgeteld.

Oei. Dat is wel heel confronterend.

Dat wel, ja. Maar ik zei: ben je daar rouwig om. Hij zegt: nee hoor, ik vind het wel cool dat je weg bent. Als hij dan moe was, dan ging hij altijd even op mijn plekje liggen. Dan paste hij op mijn vrouw. Mijn dochter...

Je hebt een zoon en een dochter.

Ja, mijn dochter heeft nu een drukke baan in een hotel in Noordwijk aan Zee, die werkt voor NH Hotels. En mijn zoon die studeert nu, hij zit momenteel in Enschede, TH, weet ik veel, heel hoge...

Die zijn goed terecht gekomen.

Ja, technical engineering, doet het hartstikke goed. Maar zij hebben nooit het gevoel gehad van: ik heb ze in de steek gelaten of wat dan ook. Alleen, wat ik nog steeds in mijn leven heb, ik plan eigenlijk niks. Dus als mensen bij mij thuis komen, dan is er altijd eten en drinken en alles. Maar ik bel wel eens iemand op: ik kom even langs. Nee, eerste vier weken geen tijd. Nou, dat bestaat bij ons niet, want als ik thuis was, was het ook klaar. Dan komen ze gewoon bij mij en dat vind ik allemaal best. Dat plan ik ook niet. Maar ik heb ze wel eens gevraagd: heb ik veel gemist? Nou, nee, in principe niet.

Nou ben je twee jaar thuis, wat heb je nou gemist?

Mijn werk. Hon-derd-pro-cent. Ik mis het elke dag, ik mis het elke dag.

Zonde.

Ja, ik mis het eh... ja, wat mis ik. Het nadeel van het werk was: je hebt geen baas, je bent zelf baas. Ik was dan senior driller, ik was verantwoordelijk voor het boorgat.

Senior?

Senior, dat is gewoon de meest ervarene. Dat werk wat ik gedaan heb dat leer je niet in drie, vier jaar, daar doe je wel tussen de vijf en acht jaar over. Je bedient apparatuur, soms tot 7000, 8000 meter diep. Dat is van hier naar Heerenveen.

En dat kun je niet meer zien, dat moet je verstandelijk kunnen...

Je moet driedimensionaal kunnen denken. Ook met een hoop geluk, gut-feeling, echt vanuit je buik. Je werkt met een team. Je hebt een boormeester, je hebt een assistent, je hebt de baas van de oliemaatschappij, je werkt samen. Alleen het voordeel is: je gaat met een helikopter naar het boorplatform. Je werkt daar veertien dagen heel intensief, twaalf tot achttien uur per dag.

Je werkt heel intensief met mensen samen. Dan krijg je daar ook een heel sterke band mee.

Ja, ik heb met alle nationaliteiten gewerkt. Ik heb ook op een booreiland gewerkt, dan had je gewoon iets van twaalf nationaliteiten. Amerikanen, Engelsen, Duitsers, Fransen. En dan een beetje vertalen, beetje dit, beetje dat. En dan kom je mensen tegen, de ene speelt een beetje gitaar, de ander bouwt een hutje. Dát mis ik heel erg, dus met heel veel andere mensen. En elke job was weer anders. Ik had wel eens langere projecten, dan was ik negen maanden op een booreiland. Nou, dan ben je bijna familie.

Dan moet je ook instant vertrouwd met iemand kunnen raken.

Moet je snel kunnen worden. Ik moest me heel snel aanpassen. Het is niet zo van: ik kom er aan en ik ben de baas van het spul. Nee, dat is dan de company-man. Dat zijn allemaal Engelse termen, hoor. Alleen, omdat ik dat gat moest boren, moest ik me heel snel kunnen aanpassen. En een nadeel van off-shore en op booreilanden, dat is een beetje een macho-cultuur. Je moet een grote bek hebben. Maar heb je een te grote bek, dan zit je in de eerste helikopter weer naar huis.

Dat lijkt me echt een beetje spitsroeden lopen ook.

Dat ook, maar je wordt enorm afgerekend op je werk. Bij het werk dat ik deed moest je boren binnen een meter van een lijn. Er staat een theoretische lijn onderin de aarde, en die moet je volgen. Dus elke ochtend, elke avond maak je rapporten en dan zien ze: hé, je zit een beetje links, een beetje rechts, wat is hier aan de hand. Continu. Want boren offshore kost 25 dollar per seconde.

Zo!

Dus als ik een uur loop te verkloten, dan zeggen ze: hé jonge, wat ben je aan het doen? Oké, je hebt problemen en die los je dan op. Maar het leuke is, je hebt een groep van mensen bij elkaar en zijn er problemen, dan ga je die samen oplossen.

Je wordt ook echt afgerekend op je waarde, dus.

Ja, absoluut, ja. Het wordt ook hartstikke goed betaald, maar elke shift opnieuw moet je je wel weer bewijzen. En als je eenmaal de put op lijn hebt, ja, dan kon je ook wel eens een filmpje kijken, maar meestal vanaf het begin tot aan dat we de put moesten landen, dan, eh... Je kunt het vergelijken met vliegen onder de grond. Een piloot die stijgt op en als hij moet landen, dan heb je een bepaalde lijn die je moet volgen. Dat doen wij ook. Voordeel van die piloot is: gaat het fout, dan kan hij weer opstijgen en het nog een keer doen.

En hij kan zien waar hij naar toe moet.

Ja, hij kan zien waar hij heen gaat. Ik heb een theoretisch punt onder in de aarde en ik krijg maar één kans.

Is dat een soort radar, waardoor je kunt zien waar je ongeveer zit?

Het is heel dure apparatuur. De duurste apparatuur zit onderin dat gat, en dat ligt helaas begraven in Oostenrijk, dat kost 12 miljoen dollar.

En dat ligt nu ergens onder de grond.

Door een fout van de klant is dat vastgeraakt. En dat is afgeschoten en dat is begraven en dat ligt tot in der eeuwigheid onder in de bergen van Oostenrijk. Het gemiddelde waar wij mee boren is twee, drie miljoen. Dat is apparatuur, ja, als ik dat ga uitleggen ben ik drie uur bezig. Waar het op neerkomt is: het is een soort kompas onder de grond, die praat met de apparatuur boven in de boortoren. Dat gaat via geluidsgolven, om een soort spoeling heen. En daarmee kan ik dus zien, ik kan metingen verrichten. Nou ja, je staat op de aarde, dus je weet waar je bent, noord, zuid, oost, west.

Dat gaat met satellieten?

Nee, dat gaat gewoon met geografische punten overal om je heen, dat kun je wel gps noemen, maar dat hebben wij niet. Een vast iets, waar we hier staan, noorderlengte. En dan staat hier de boortoren, maar ik moet daarheen boren. Nou, dat zijn allemaal theoretische waarden.

En dat moet natuurlijk binnen decimeters precies.

Ik heb putten gedaan bij de NAM, dan moesten wij iets aanboren van een meter in het vierkant, op 3500 meter. Dan moet je nagaan, dan sta je hier te boren en dan moet je 3,5 kilometer uittellen.

Ergens voorbij Lippenhuizen...

En dan prik ik hem in zo'n elektriciteitskastje, bijvoorbeeld. En ik heb in Denemarken, dat noemen ze dan long-reach boren, gewerkt tot tien, twaalf kilometer. Horizontaal, dat werd mijn specialiteit, horizontaal boren.

Okee.

Je begint gewoon. Dan ga je opbouwen hier, zo'n ding, maar dat kun je niet sturen onder de grond. En het nadeel is, de aarde gaat niet met jou spelen, hij wil tegenwerken. Dan heb je weer andere mensen die de spoeling moeten doen, dus dat teamwerk, daar ben je 24/7 mee bezig. En gaat het goed, gaat het goed, gaat het fout, daar kan ik dan ook niks aan doen, maar dat kost dan heel veel geld.

En het kost dus ook heel veel geld als die expertise van jou niet meer gebruikt wordt.

Ja, klopt.

En er is niemand die daar op dit moment behoefte aan heeft?

Ze zijn begonnen met: wij waren te duur. Maar heel veel mannen in een strak grijs pak die hebben hun banen nog en de mannen die het echte werk doen... Maar ja, dat zie je wel vaker, op de werkvloer, die kosten alleen maar geld.

Het bekende verhaal van de brugwachter. Er wordt een heel groot ambtelijk apparaat om hem heen gebouwd en als er dan bezuinigd moet worden, wordt de brugwachter als eerste ontslagen.

Ja, en ik ben vreselijk boos geweest. Waarom ik? Ik was best wel goed in het aanboren van waar ik heen moest. Daar betaalde de klant goed voor. Maar als je dat goed doet en je doet het binnen een bepaalde tijd, dan betaalt zich dat ook terug. Maar op den duur was dat niet meer belangrijk. En nu merk ik dat internationaal het werk dat ik deed door jonge jongetjes wordt gedaan. En gaat het fout, ja, oké, dan pakken we wel weer een ander. Dus dat betaalt een stuk minder, die lonen zijn gereduceerd tot bijna een derde van wat het was. Want de expertise heb je niet meer.

Maar dat is triest, want dat betekent ook dat er heel weinig kans is dat jij je baan nog terugkrijgt. Of een soortgelijke baan.

Ik doe mijn best. Ik heb nu weer contact met een oud-collega, die kreeg de zak voordat ik de zak kreeg. Die werkt voor een Duits bedrijf en zegt steeds: hopelijk dat ik als zzp'er weer een beetje... Die hebben werk in Afrika, in Rusland. Ja, er zijn wel weer banen, alleen de NAM is helemaal gestopt met boren. Nou, wij hadden aan de NAM een hele grote klant. De hele regio Assen, daar werkten ooit 30.000 man voor de NAM, dat is gereduceerd tot 600, 700. Dankzij onze regering, want we moeten ineens van het gas af.

Ja, soms verdwijnen banen door een technologische ontwikkeling, maar in jullie sector heeft het te maken met de maatschappij.

Politiek. Ik zeg niet dat er niks loos is in Groningen, maar er is ook heel wat geouwehoer in Groningen geweest. Want ik heb zelf de putten aangeboord in aardbevingsgebieden, nou, de eerste aardbeving moet ik nog meemaken. Dat er wat loos is, ja. Maar de regering zegt nu: ja, we gaan er wat aan doen, maar wie gaat dat betalen? Jan met de pet, want de gasprijs is dus al omhoog. Ik kan je rustig vertellen dat duizend kuub gas in Rusland drie euro kost. Nou, wat betalen wij?

Ik heb geen idee.

Tweeduizend per jaar. Maar dat is dus een stukje politiek. Ik ben niet tegen nieuwe energie, niet tegen nieuwe techniek. Ik ben automonteur geweest, ik volg het allemaal mooi. En nu zeggen ze: we moeten allemaal elektrisch gaan rijden, maar de aarde kan zoveel elektriciteit niet opbrengen. Ja, met zonne-energie. We hebben nu een week geen zon, helemaal niks. We willen wel allemaal vliegen, we willen allemaal de kachel aan, dus wie gaat dat betalen? Wat een mega-operatie en ja, het blijft wel een feit van: wie gaat dat doen? Wij gaan dat betalen, maar de oplossingen zijn er nog niet. En dat er olie en gas nodig is? De kleren die we nu aanhebben, daar zit ook olie in verwerkt. En de elektriciteitscentrales draaien op gas, dus dat wordt wel een probleem. Maar goed, ik probeer weer een beetje daar werk in te krijgen en lukt dat niet, ja, dan zal ik wat anders moeten.

Heb je een idee wat je anders zou kunnen doen?

Mijn droombaan is: ik hou van klassieke auto's en ik ben nog een klassieke automonteur. Ik heb zelf ook een klassieke auto, daaraan werken...

Wat voor eentje?

Ik heb een oude Range Rover van 1978.

Oké. Zegt mij helemaal niks, maar ik zal straks even Googelen.

Het is een driedeurs, origineel. Heb ik ooit in '96 gekocht in Duitsland, van een oud mannetje. Ja, ze worden nu geld waard, zijn nu geld waard. Het is een oude terreinauto met een dikke V8 er in. Dat vind ik mooi, oude Engelse auto's, oude meuk.

Waar echt nog wat aan te monteren valt. Niet aansluiten op de computer en dan uitlezen, maar zelf sleutelen.

Nee, die nieuwe auto's, dat boeit mij helemaal niks. Veel te duur. Het rijdt wel leuk, maar klassieke meuk vind ik leuk. Alleen, dat probleem is ook, ze willen je wel werk geven, maar het mag niks kosten.

Dat geldt tegenwoordig voor alles, overal worden vaste mensen vervangen door zzp'ers, want die zijn goedkoper.

Aan de ene kant zal dat wel zo zijn, maar mijn vrouw idem dito, die hebben ook zzp'ers in dienst, maar die zijn twee keer zo duur als vaste krachten. Dus het is ook een houding van veel bedrijven. Ik ben op banenmarkten geweest via het UWV, dan praat ik met mensen van technische uitzendbureaus. Zo van: wat heeft u mij te bieden? Ja, dit en dat en dat. Dan denk ik: je staat uit je nek te lullen, want je hebt helemaal niets te bieden. Want iedereen begint nu een uitzendbureau, of ze worden een of andere coach. Maar echt het technische werk? Ze willen mij wel hebben. Ik ben bij scheepvaartbedrijven geweest en dan zeggen ze: ja mooi, dan moest je motoren uitrichten met een versnellingsbak. Dat is mij ook te leren. Vragen ze: bent u bereid om te reizen? Ik zeg: kijk eens wat ik 27 jaar gedaan heb.

Hahaha.

Ik heb gesolliciteerd op een baan in Nieuw-Amsterdam, dat is een uurtje rijden. Ben ik afgewezen, want ik woonde te ver weg. Ik zeg: man, duizend kilometer is niks voor mij. Ja, nee, stel dat er een probleem is en je moet er snel zijn. Ik zeg: dan geef ik gas. Zo krijg ik de ene na de andere. Ik zit nu op LinkedIn. Leuk dat je handig bent, maar... Ik hoop dat ik toch weer een beetje in de boorderij terecht kan, en anders maar een stomme, achterlijke baan.

Maar je hebt nu ook concurrentie van jongens van 20, 25 jaar.

Ja, maar dat filtert zich ook wel weer een beetje uit. Ik hoop een beetje op oude contacten.

Maar er moet ook eerst een mentale knop om bij de werkgevers.

Klopt, maar dat is een hele lange weg. Want het is mij zelf gezegd, bij een bedrijf, die zochten al jaren een hele goede klassieke automonteur. Nou, dat ben ik, dus ik bied mij aan, voor een bedrag, dat wil je niet weten. Zegt hij: ja, maar jij bent over vier jaar ziek, en dat wil ik niet betalen. Ik zeg: en bedankt. Dan houdt het ook op.

Ja, 57. Ik ben zelf net 60 geworden, maar ik moet nog steeds wennen aan dat getal. Ik voel me nog lang geen zestig.

Ik ook niet. Ik wordt straks, op 23 januari, dan word ik 58. Dan denk ik: nog twee jaar, dan ben je zestig. En dat ís niet oud. Maar er is zoveel expertise. Mijn vrouw is over de zestig en die staat nog steeds voor de klas om kindjes te leren lezen. Maar je wordt uitgekotst omdat je een leeftijd hebt. Maar dan kijk ik naar die mannen die die hele gasombouw moeten doen. Dat is meneer Edje Nijpels, meneer Alders, dat zijn mannen, oud-politici, en die hebben een heel dik betaalde baan. En die gaan ons van het gas afhelpen, maar wij gaan het wel betalen. Ik ben heel boos geweest. Die boosheid heb ik niet meer, maar het wordt nu wel tijd dat ik weer wat ga doen. En ja, dat zal er op uitdraaien dat ik een of andere rotbaan hier in de buurt moet doen. Ik weet het niet, maar ik heb geen zin om de bouw in te gaan, want...

In de bouw kom je ook niet, als 58-jarige.

Nee, dat kun je schudden. Ja, ik kreeg een keer een baan aangeboden, dan moest ik kruiwagens rechtzetten, of zoiets. Ik ben er ook een beetje klaar mee. Ik kreeg altijd nieuwsbrieven van het UWV, van: we hebben weer banen gevonden. Nou ja, ik kan overal wel beginnen als chef-kok. Nu, dat ben ik niet. En bouwplaatsopruimer. Ik zei tegen mijn zoon: ik kan bij een poedercoatbedrijf dingen aan haakjes hangen. Dat doet hij dan voor vakantiewerk, elke keer. Maar dat is mijn werk niet. Ik kan ook niet op een kantoor gaan zitten, van acht tot vijf. Een kennis van mij die doet dat nu, die rijdt elke dag op en neer en dan inklokken. En als je moet piesen uitklokken en inklokken.

Verschrikkelijk.

Binnen een week ben ik dood. Maar goed, het is niet anders.

Er is een nieuw jaar begonnen, ik hoop dat dat een goed jaar voor je wordt.

Jawel, ik ben bezig om nou alles weer een beetje op de computer te zetten.

Oh ja, dat vertelde je in het begin, je was zoveel duizend foto's kwijt, van vakanties.

Ja, een hele hoop, van een jaar of vier, vijf. Via de kinderen hebben we nog wat foto's terug kunnen krijgen. Maar boven op zolder hebben we nog heel wat albums staan met echte foto's. En ja, 15.000 foto's, die ga je toch nooit weer terug kijken.

Dat betekent dat je nu alleen nog je herinneringen hebt.

Ja, gelukkig wel.