Sonja Zwart en Het geheim van Geweldig communiceren

Lippenhuizen

Sonja Zwart uit Lippenhuizen geeft regelmatig in deze regio cursussen over geweldloze communicatie, waarvan de kern bestaat uit behoeften. De lesstof is gebaseerd op het gedachtengoed van Marshall Rosenberg.

Het komt neer op een wijze van communiceren met jezelf en anderen gericht op het tegemoet komen aan ieders behoeften. Zeggen wat er in je omgaat, terwijl je rekening houdt met de gevoelens en behoeften van de ander en vragen wat je nodig hebt zonder de behoeften van de ander uit het oog te verliezen. Sonja: „Dit is best moeilijk. Wij zijn dit namelijk helemaal niet gewend. Wij zijn opgevoed om alleen maar rekening te houden met de gevoelens en behoeften van anderen en niet die van onszelf. We vinden het moeilijk om nee te zeggen en passen ons dan maar liever aan en doen het met tegenzin.”

Verjaardagsfeestje

Een simpel voorbeeld uit het e-boek van Sonja: Je moet (het woord zegt al genoeg) naar een verjaardagsfeestje. De verjaardag is vanaf 's middags 15.00 uur, maar dan heb je al een afspraak. Je hebt een drukke week gehad en je hebt hoofdpijn, maar het is wel je beste vriendin die jarig is en je gaat toch. Je zit bij je vriendin, maar niet van harte en je bent blij als de avond om is en je met goed fatsoen naar huis kunt. Het heeft je veel energie gekost.

Je beste vriendin had ook een drukke week en dus bewust de verjaardag op de middag gepland. Jij, haar vriendin, kon die middag niet en zou 's avonds nog komen. Eigenlijk had ze de avond liever voor zichzelf gehad, maar ja, tegen je beste vriendin zeg je niet snel 'het kan niet' en ze zegt dat het oké is. Ze ontvangt jou, maar ze is moe en het is niet zo gezellig (2 verliezers). Had jij je behoefte aan rust aangegeven en gevraagd of je later in de week langs zou kunnen komen (strategie), dan hadden jullie allebei jullie rust gehad op die avond. (WIN-WIN).

Universeel

Om welke behoeften gaat het en hoe ontdek je die bij jezelf? Het zijn de universele behoeften: voeding, rust, verbinding, gekend zijn, erbij horen, emotionele veiligheid, liefde, empathie en begrip. Soms helpt je lichaam bij het aangeven van je behoeften door bepaalde klachten, zoals bijvoorbeeld nek- en hoofdpijn, buikpijn of een brok in je keel. Als je bijvoorbeeld geen zin hebt om mee te gaan wandelen, dan zeg je geen nee, maar geef je aan dat je behoefte hebt aan rust en maakt zo nodig een afspraak om een andere keer te gaan. Je kunt dan eerder rekenen op begrip bij de ander, terwijl nee zeggen afstand schept en de relatie kan verstoren.

Sonja volgde de opleiding theologie aan de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden en werkte in het pastoraat. Ook nu staat ze nog zo’n 16 keer per jaar op de kansel. Bovendien volgde ze de opleiding tot energetisch therapeut, kindertherapeut en een jaartraining Geweldloze Communicatie. Vijf jaar lang was ze docente godsdienst/levensbeschouwing en gaf les aan leerlingen tussen de 12 en 18 jaar.

Mobiel

Ook in de les heeft ze geweldig communiceren wel toegepast, en met succes. „Ik schreeuwde naar een leerling: „En nu weg met die mobiel”, waarop die leerling reageerde dat dit een overdreven reactie was. Ik vroeg of hij geschrokken was en zou willen dat ik dit op een andere toon had gevraagd. Er kwam een gesprek op gang en het probleem loste zich op.’’

Toch was lesgeven niet haar ding. „Het schoolsysteem past niet bij mij, zo ben ik het bijvoorbeeld niet eens met cijfers geven. Ik ben toen gestopt met lesgeven en gaan doen waar echt mijn passie ligt en dat is het ontwikkelen en geven van cursussen met als thema geweldige communicatie. Ik heb zelf gekozen voor de omschrijving geweldig communiceren, omdat mensen vaak denken dat ze al zonder geweld communiceren en het dus niet nodig hebben om te leren geweldloos te communiceren. In de leer van geweldloos communiceren heeft ‘geweld’ te maken met oordelen over jezelf en anderen. Mijn opleiding als therapeut komt hierbij goed van pas.”

Te ingewikkeld

Sonja: „Het begon met een boek dat ik in de bibliotheek zag over deze materie. Ik legde het tot twee keer toe weg omdat ik het te ingewikkeld vond. Tijdens een bijeenkomst in Rotterdam zat ik te praten met iemand die problemen had. Ik gaf allemaal adviezen over wat ze zou kunnen doen en zo. Ik werd toen gevraagd vanuit welke behoefte ik advies gaf en dit was om te helpen.’’

,,Toen de cursusleider aan de vrouw vroeg of ze hier op zat te wachten, antwoordde zij ontkennend. Vanaf dat moment ben ik me gaan interesseren voor deze nieuwe vorm van communiceren. daarom heb ik tijdens mijn opleiding tot energetisch therapeut een training gevolgd waarbij ik 25 weken binnenste buiten ben gekeerd om mezelf goed te leren kennen. Zelfkennis is belangrijk en het begin van alle wijsheid.”

Kleindochter

„Ik kan nu wel zeggen dat ik mezelf aardig goed ken, maar dat wil niet zeggen dat ik nu ineens altijd maar geweldig communiceer en dat het in mijn gezin, echtgenoot en een zoon, altijd vlekkeloos verloopt. Je valt snel weer terug in het oude patroon, dus je moet het onderhouden. Ik pas het wel bewust toe op mijn kleindochter, een kleine baby.’’

,,Ik moest op haar passen, toen de ouders beiden afspraken buiten de deur hadden. Het was de eerste keer dat ze bij mij was zonder ouders en ze huilde aan een stuk door. Ik heb haar toen in mijn armen genomen, haar aangekeken en haar toegestaan te huilen. Toen werd ze rustig. Je hebt de neiging om een speen in de mond te duwen, maar bij het kind kan dit worden opgepikt als een signaal dat emoties er niet mogen zijn.”

Speeltuin

„Het blijkt dat kinderen het al heel jong kunnen leren, daarom is het zo belangrijk dat degene die begeleidt of voor de klas staat deze methode hanteert. Een cursist van mij vertelde dat ze iets heel moois had meegemaakt. Ze moest op een jongetje van 8 passen, die twee jaar lang niet naar de speeltuin durfde. De ouders hadden alles geprobeerd zonder resultaat.’’

,,De cursist vertelde dat ze toen de methode geweldig communiceren had toegepast. Ze had het jongetje gevraagd of hij ergens bang voor was. Hij zei toen dat er monsters in de speeltuin zaten. De cursiste is toen de speeltuin ingegaan om te kijken of er monsters zaten. Ze kwam terug en zei tegen hem dat ze geen monsters had gezien. Vanaf dat moment was hij niet meer bang en hij heeft de hele middag in de speeltuin gespeeld. Zo simpel kan het zijn. Zijn behoefte was veiligheid en daaraan is voldaan.’’

Voorgeschiedenis

Sonja: ,,Uit onderzoek is gebleken dat gebeurtenissen, zelfs die van voor de geboorte, dus tijdens de zwangerschap, van invloed blijven in een mensenleven. Bij de intake vraag ik ook altijd naar de voorgeschiedenis. Verder is van belang hoe de opvoeding en de schooltijd is geweest. Ouders en onderwijzers kunnen (vaak deels onbewust) kinderen met negatieve boodschappen geweld aandoen. Eckhart Tolle beschrijft in zijn boek ‘Een nieuwe aarde’ de negatieve emoties die dit oplevert en die worden verdrongen omdat er geen begrip voor was.’’

,,Deze pijn wordt volgens hem opgeslagen in het zogenaamde pijnlichaam en die heeft invloed op je leven als volwassene. Als er iets gebeurt in je relaties dat herinnert aan vroeger, dan schiet je onbewust in de oude pijn. Je reageert dan onbewust vanuit die oude pijn en gaat ‘door het lint’ of kunt niet stoppen met het geven van negatieve boodschappen aan de ander. Het is in dat geval belangrijk je ervan bewust te worden dat dit niet is zoals jij bent. In de kern ben je een liefdevol wezen. De Taal van Leven, zoals de geweldige communicatie ook wel wordt genoemd, helpt je om daar weer contact mee te maken.

Mededogen

Sonja over de cursus die ze geeft:,, Als je niet precies helder hebt wat je voelt en nodig hebt of wilt leren met meer mededogen te communiceren, dan is deze cursus iets voor jou! In zeven ochtenden krijg je helder wat er diep van binnen bij je leeft en leer je je behoeften stap voor stap te vervullen. Ook leer je je gevoelens te uiten zonder kritiek op de ander. Dit resulteert in ontspanning, meer diepgang in relaties en meer creativiteit en durf om nieuwe dingen te realiseren.”

In het door Sonja geschreven e-boek (gratis te downloaden via haar website) staat uitgebreide informatie over de cursus en geweldig communiceren. De cursus wordt gegeven in Yoga & Healing centrum aan de Schoterlandseweg 10 in Oudeschoot. Voor meer informatie raadpleeg de website www.sonjazwart.nl

Tekst en foto Japke Weij