Reciteercollege De Harmonie Hemrik viert 150-jarig bestaan

HEMRIK

De toneelvereniging reciteercollege De Harmonie viert haar 150 jarig jubileum.

Tekst en foto's Japke Weij Bij de naam Toneelvereniging Reciteercollege De Harmonie denk je aan iets deftigs, aan heren van een bepaalde leeftijd en bepaalde stand. ,,Dat kan kloppen, want de vereniging is in 1886 opgericht door enkele notabelen uit het dorp Hemrik. Hierbij moeten we denken aan ‘dikke boeren’ en grootgrondbezitters met veel geld. Niet iedereen kon lid worden en vrouwen werden pas voor het eerst op 9 maart 1927 uitgenodigd om een vergadering bij te wonen’’, zegt bestuurslid Sipke Nijboer, wiens grootvader in de jaren zestig van de vorige eeuw heeft gezorgd voor een nieuwe impuls bij de vereniging. Slokje De aanvankelijke naam was de ‘Uitvlucht’, waarvan de vermoedelijke achtergrond was, het even bevrijd worden van de dagelijkse beslommeringen met daarbij een ‘slokje’. Op 9 februari 1868 werd een vergadering belegd met de bedoeling om een Toneelvereniging op te richten. Men kwam toen echter tot geen enkel besluit. De deelnemers hadden namelijk te diep in het glaasje gekeken. Volgens de notulen was het volgende aan de hand: ‘Dat zij die ter vergadering waren opgegaan nog al offers gebracht hebben aan den God Bacchus, mag blijken uit het volgende. Na den afloop der bijeenkomst scheen men een weinig opgewonden, ja zelfs balsturig van zin, wat ons evenwel volstrekt niet behoefde te verwonderen. Hoe gaat het als men onder een gezellig glaasje zit, vertrekken valt dan wel eens lang, vooral als men zich zelver bij 't einde moet afvragen. Wat hebben we eigenlijk gedaan en dan tot antwoord krijgt niets.’ Een week later werd opnieuw een vergadering belegd en was de oprichting van de toneelvereniging De Uitvlucht een feit. Na een jaar werd deze naam veranderd in de Harmonie. Het bestuur kiest ervoor om de volledige naam te handhaven. ‘Het staat wel chique.’ Beschermheer Een belangrijke persoon uit Hemrik die jarenlang voorzitter is geweest en beschermheer was is Engbert van der Sluis. Aan hem heeft de vereniging en ook Hemrik veel te danken. Zo werden het zwembad en de ijsbaan door hem geschonken. De familie Van der Sluis heeft op de begraafplaats een eigen grafkelder. Op een foto is Van der Sluis (tweede van links met snor en bolhoed) te zien naast een toneelgezelschap in kostuum. Bij zijn 25-jarig jubileum als voorzitter werd hem een toneelvoorstelling aangeboden. In het begin werd gereciteerd, voorgedragen of een stuk voorgelezen, waarbij de spreker werd beoordeeld door de aanwezige leden. Ook dat werd genotuleerd: ‘6 oktober 1894: Als eerste spreker trad op de heer T. Hoekstra met het gedicht ‘De levige Stoel’. De voordracht was niet schitterend te noemen, de spreker had eenigen tijd meer moeten besteden aan de voorbereiding. Als tweede spreker trad vervolgens op de heer S. van der Sluis met ‘De liefste plek’. Spreker werd de opmerking gemaakt dat hij wat te vlug sprak. Ten gevolge waarvan wel iets aan duidelijkheid te kort werd gedaan. Als derde spreker stond op de agenda de heer E. van der Sluis. Ongelukkig had de spreker de agenda niet ingezien, zodat hij zijn spreekbeurt niet kon vervullen.’ Boetesysteem Bovendien werd een boetesysteem gehanteerd. In de notulen van 6 oktober 1894 staat hierover: ‘Wanneer de president of bij diens afwezigheid een der aanwezige bestuursleden de vergadering niet stipt op tijd opent, verbeurt deze een boete van f 1,--’. Een gulden, een enorm bedrag in die tijd, maar voor de vermogende leden geen probleem. ,,Door de jaren heen is er niet zoveel veranderd, er is een podium, er wordt een verhaal verteld, je wordt in dit verhaal meegenomen en je wilt graag weten hoe dit afloopt. Het is uniek dat een toneelvereniging 150 jaar bestaat. Er waren ook wel slechtere tijden met name in de beide oorlogen’’, zegt bestuurslid Appie van der Veen, acteur in hart en nieren, die al ruim 30 jaar meespeelt en betrokken is bij de organisatie. Hoogste klasse Toch zijn er ook veel hoogtepunten. De vereniging deed vaak mee aan competities, waardoor de kwaliteit steeds beter werd. ,,Zo kwamen we in 1985 in de hoogste klasse terecht. Wij hebben toen echter zelf besloten hiermee te stoppen, omdat het al heel lastig is om steeds spelers te vinden in een dorp met 900 inwoners. Als de kwaliteit zo goed is dan worden er ook hogere eisen gesteld aan de spelers en dat werpt een drempel op. We richten ons nu meer op kwantiteit in plaats van kwaliteit.” Door de bemoeienis van een bevlogen bestuurslid kreeg de vereniging in 1989 een enorme toestroom van jeugdleden. Er werd hiervoor zelfs een apart bestuur opgericht. Deze jongeren waren zeer succesvol en kregen hiervoor zelfs professionele begeleiding, wat resulteerde in voorstellingen door heel Friesland. Improviseren ,,Maar ja de jeugd wordt ouder en vliegt uit. Ieder jaar is het weer zaak de jeugd warm te krijgen voor toneel. Het is wel zo dat na iedere voorstelling het podium vol staat met jeugd. Ze voelen dan hoe het is om op een podium te staan. Wat de jongeren erg aanspreekt is dat zij zelf mogen improviseren, dit werkt heel goed’’, legt Nijboer uit. ,,Ieder jaar organiseren we een playbackshow voor de jeugd uit het dorp en hier wordt de basis gelegd om kennis te maken met het podium. Als de zaal dan helemaal vol zit met jeugd, ouders en grootouders enzovoort, dan geeft dat een geweldig gevoel en daar doe je het voor.” Razend druk Ze proberen ieder jaar rond te komen door giften van de donateurs en sponsoren, praktisch elke ondernemer in Hemrik steunt hiermee De Harmonie. Voor dit seizoen zijn er acht spelers. Tegenwoordig heeft iedereen het razend druk en je moet bereid zijn zo'n 40 keer te repeteren tussen februari en september. ,,Dat is voor veel mensen een probleem’’, zegt Nijboer. Op dit moment is het bestuur druk bezig met de voorbereiding van de festiviteiten op zaterdag 17 maart in MFC De Bining in Hemrik. Vanaf 16.00 uur is er een receptie en wordt er stilgestaan bij 150 jaar De Harmonie. Daarna is er een broodmaaltijd voor genodigden, leden en oud-leden. Zij hopen ook hun oudste lid van 92 jaar te verwelkomen. 's Avonds vanaf 20.00 uur wordt de klucht ‘Wa't A seit’ gespeeld. Na afloop van de voorstelling is er gelegenheid te dansen met country muziek gespeeld door de band The Silver Threads. Wie bij dit jubileum aanwezig wil zijn kan zich aanmelden via www.dehimrik.nl.

Auteur

Fokke Wester