De kracht van het Nepalese optimisme

TIJNJE

 Annette Reiling, de oprichtster van Stichting Nepal Sambandha, verblijft nu voor enkele maanden in Nepal. Vlak voor haar vertrek had Japke Weij een gesprek met haar.

Tekst en foto Japke Weij Haar huis in Tijnje staat vol met felgekleurde voorwerpen uit Nepal, in de tuin wapperen de gebedsvlaggetjes tussen de bomen. ,,Die staan symbool voor de goede wensen die de ruimte ingestuurd worden. Ze zijn opgehangen door een boeddhistische vrouw uit Nepal die een paar maanden bij mij heeft gelogeerd.” Annette wijst op een smiley die op het raam is getekend door een logé uit Nepal. ,,Ze vinden glazen ruiten heel bijzonder. Nepalezen zouden ook nooit de ramen gaan zemen.” Passie Annette is, nadat zij 38 jaar als sociaal cultureel werkster bij Revalidatie Friesland werkzaam is geweest, met vervroegd pensioen gegaan om zich onder andere volledig te kunnen wijden aan haar passie, de projecten ter ondersteuning van de armste gezinnen in Nepal. ,,Eigenlijk vind ik dat veel meer mensen zouden moeten doen wat ik doe, zich inzetten voor anderen.” Annette is alleenstaand en heeft geen kinderen, daardoor kan ze wel makkelijker een paar keer per jaar enkele maanden op reis gaan. Het begon allemaal in 1994, toen ze door haar werkgever in de gelegenheid werd gesteld twee jaar met onbetaald verlof te gaan. Het was eerst de bedoeling dat ze naar een Midden-Amerikaans land zou gaan. Dat ging niet door en toen kwam ze bij toeval in Nepal terecht. Ze ging werken bij het Nepalese Ministerie van Landbouw en hield zich bezig met het verbeteren van de positie van vrouwen. ,,In veel arme gezinnen wordt het geld eerder besteed aan de scholing van de zonen dan de dochters.” Annette heeft als opbouwwerker methodieken ontwikkeld om ook vrouwen betere kansen op onderwijs te bieden. Geen strijkstok Ze kende al een aantal mensen die net als zij hulp boden aan arme gezinnen. Toen ze de beschikking kreeg over veel gedoneerd geld kwam ze op het idee de Stichting Nepal Sambandha in het leven te roepen en allerlei projecten op te zetten in de gebieden met de armste gezinnen. ,,Hierbij is erg belangrijk dat je alleen werkt met mensen in Nepal die je kent. Anders is de kans op misbruik erg groot.'' ,,De meeste contactpersonen ken ik al twintig jaar en daar werk ik nog steeds mee samen. Wij zijn in al die jaren nog nooit besodemieterd. Daar ben ik best trots op. Bij ons komen de gedoneerde gelden rechtstreeks bij de mensen terecht die het nodig hebben. De gezinnen worden zorgvuldig door de contactpersonen in de dorpen geselecteerd. Er blijft niets aan de strijkstok hangen, want we hebben nauwelijks overheadkosten.’’ Corruptie ,,Corruptie is er ook, alleen krijg je daar geen vinger achter en het heeft geen zin je daarin te verdiepen. Heel lang hadden we een probleem met de elektriciteit, soms hadden we acht uur lang geen stroom. Wat bleek? Buurland India wilde meer accu's verkopen, waarschijnlijk is iemand hiervoor omgekocht. Toen we een nieuwe minister kregen was het ineens over...’’ Voorbeelden van eenmalige projecten zijn onder andere: zonnepanelen voor een school, een jonge vrouw die een naai-opleiding volgde en nu met een door de stichting gefinancierde naaimachine voor inkomen van haar familie kan zorgen, herbouw van een school na de aardbeving in 2015. ,,De ideeën voor de projecten komen uit de dorpen zelf en worden ook door de contactpersoon en dorpelingen uitgevoerd en gecontroleerd. Zo wordt erop toegezien dat alles goed blijft lopen en het geld goed besteed wordt.’’ Het geitenproject Bij het geitenproject krijgt een geselecteerd arm gezin een geit. De zorg voor deze geit neemt de hele dag in beslag. Ze moeten namelijk overal in de omgeving voedsel verzamelen om de geit te kunnen voeden. Dit is best zwaar. Als de geit een jong krijgt, dan gaat dat naar een ander gezin. Is het een bokje, dan wordt dat vetgemest en geslacht. De opbrengst is genoeg om de schoolkosten van een kind te betalen, want vlees is erg duur. Als de geit weer een jong krijgt, mag het gezin dit houden en er zelf verder mee fokken. Inmiddels hebben zo'n 18 gezinnen een geit. In 2016 is een begin gemaakt met de bouw van een moeder- en kindzorg (poli)kliniek in het dorp Chamrangbesi. Dit om een eind te maken aan de onveilige en onhygiënische omstandigheden waarin vrouwen traditioneel bevallen. In juni 2017 werd de eerste baby geboren in de kliniek. Inmiddels heeft de overheid ook gezorgd voor een gezondheidspost in de buurt. In overleg met de bevolking vinden de bevallingen voortaan daar plaats en kan de kraamvrouw met familie in het gasthuis verblijven. Vanuit de moeilijk bereikbare dorpen is het ondoenlijk voor een hoogzwangere of een net bevallen vrouw om voor controle en dergelijke naar de kliniek te komen. De contactpersonen en negen vrijwilligers proberen zoveel mogelijk vrouwen te stimuleren naar het gasthuis te komen. Ongeval Vorig jaar werd Annette door een auto aangereden, waarbij ze haar rechterbeen en linkerarm brak. ,,Ik had wel terug gekund naar Nederland, maar heb toch besloten in Nepal te blijven. De artsen zijn daar zeer goed opgeleid. Als je maar geld hebt, kun je daar gebruik van maken. Ik ben er geopereerd en kreeg vervolgens fysiotherapie. Bovendien werd ik voorzien van krukken en rolstoel. Aangezien ik een tijdlang helemaal niets kon, moest ik hulp zien te krijgen. Een student met Hindoe-achtergrond en een oudere boeddhistische vrouw hebben toen een half jaar bij me ingewoond en me verzorgd. Ze accepteerden elkaar volledig. Het was heel gezellig en ze vonden het geweldig.” Annette heeft wel ooit overwogen om naar Nepal te emigreren, maar er bij nader inzien toch maar vanaf gezien, vanwege de enorme hoeveelheid ingewikkelde regels, zowel aan de Nepalese als de Nederlandse kant. Bovendien heeft ze nog haar woning in Tijnje. ,,In Nepal woon ik in bij Nepalese mensen. In het huis wonen 18 familieleden bij elkaar en de bovenverdieping is voor mij gereserveerd. Er zit bovendien een bed en breakfast in dat huis, waar regelmatig Nederlanders logeren. Dit levert voor de dochter van de familie studiegeld op. Bij de aardbeving in 2015, de ergste in 60 jaar, is een deel van het huis verwoest. Ik heb toen een tijd met de familie in een tent gewoond.” Meer informatie: www.stichtingnepalsambandha.nl

Auteur

Fokke Wester