Derde Stijlexpositie Museum Dr8888 biedt kijkje op de Antillen

DRACHTEN

In Museum Dr8888 is vanmiddag de expositie De Stijl en Expressionisme in de Tropen geopend. Het is de derde van vier tentoonstellingen waarmee het Museum 100 jaar De Stijl viert.

De opening vond plaats bij de buren van het museum, de katholieke kerk De Goddelijke Verlosser. Voor museumdirecteur Paulo Martina (52) verbindt deze expositie De Stijl met zijn eigen leven. ,,Ik was twaalf toen wij hier als gezin kwamen met onze ouders. Het was in het najaar, en ik weet nog dat ik vanuit het vliegtuig naar beneden keek: alles was grijs. Terwijl wij uit het kleurige Curaçao kwamen. Het heeft lang geduurd voor ik er aan gewend was om hier te wonen.'' Bewaren Martina vertelde vanmiddag bij de opening hoe hij als jongetje met zijn vader over Curaçao reed. ,,Dan wees hij me Villa Stroomzigt aan en zei: dat huis is belangrijk. Mijn vader verzamelde ook kunst, omdat hij vond dat het bewaard moest blijven.'' Martina is zelf betrokken geweest bij de oprichting van een stichting, die het cultureel erfgoed van Curaçao moet veiligstellen. ,,Het heeft mij bewust gemaakt van mijn achtergrond, van waar ik vandaan kom. Friezen en Antillianen lijken ook op elkaar. Weliswaar komt de een steeds vijf minuten te vroeg en de andere vijftien minuten te laat, maar beiden zijn ze emotioneel en zich als minderheid bewust van hun taal en cultuur. En zonder cultuur kan de mens niet. Toen een minister aan Churchill voorstelde om kunstschatten te verkopen om wapens van te kopen, zei Churchill: Kunst verkopen? Waarom denk jij dat we deze oorlog zijn begonnen?'' Lattenstoelen Bertus Mulder, die nog met en voor Gerrit Rietveld heeft gewerkt, was blij met de aandacht voor Rietveld, de architect van De Stijl. ,,Het is heel goed dat Museum Dr8888 voor dit thema heeft gekozen, want die Mondriaan en Van Doesburg, die kennen we nu wel. Rietveld begon als meubelmaker en maakte al lattenstoelen toen hij nog niet eens van de Stijl had gehoord. 'Die hoort bij ons, die hoort bij ons', schreeuwde een enthousiaste klant toen hij de stoel zag. En die 'ons', dat was De Stijl. Zo werd Rietveld de meubelontwerper van de kunststroming'', vertelde Mulder, die samen met zijn dochter Alenca, ook architect, is ingeschakeld bij de restauratie van het Van Doesburg Rinsemahuis op de Torenstraat. Mulder senior was eerder ook betrokken bij de restauratie van het Rietveld/Schröderhuis in Utrecht. Rietveld was een genie'', zei Mulder. ,,Net als Mozart. Die componeerde niet, maar schreef op wat hij in zijn hoofd hoorde. Zo loste ook Rietveld bij zijn ontwerpen geen ruimtelijke problemen op, hij ontwierp ruimte. Hij noemde het zelf trouwens nooit ontwerpen, hij zei dan: ik ga vanavond na het eten nog even een huisje tekenen.'' Op de expositie is een overzicht te zien van de projecten die Gerrit Rietveld heeft uitgevoerd op Curaçao. Onder zijn ontwerpen bevinden zich onder andere het interieur van Villa Stroomzigt, waaraan hij zijn medewerking heeft verleend en een tehuis voor kinderen met een beperking. Op de tentoonstelling zijn foto's van het tehuis te zien. Rietveld ontwierp eerst een reusachtig dak en begon pas daarna met het invullen van de diverse ruimten. Rustig gebouw ,,Het is een heel bijzonder gebouw'', zegt Trifosa Simon uit Drachten, terwijl ze op de expositie naar de foto kijkt. ,,Ik heb er drie jaar bij SGR gewerkt als vrijwilliger, maar ik ben hier nu een jaar in Friesland om de opleiding sociaal pedagogisch werker te volgen. Als ik het diploma heb, ga ik terug naar dat tehuis, want die kinderen hebben echt hulp nodig. In dat gebouw is rekening gehouden met alles, met de regen, de wind en de zon. De kinderen kunnen heel relaxt genieten van elke plek. Het is een heel rustig gebouw, er is geen stress. Je kunt ook overal het hele gebouw doorkijken, je ziet alles. Er is zo goed over na gedacht. Je moet het zien om het te ervaren. En die kleuren van de Stijl, die horen daar gewoon, Curaçao is gewoon heel kleurig.'' Op de expositie is een uitgebreide selectie te zien van werken van kunstenaarsechtpaar Chris en Lucila Engels. Chris Engels was naast huisarts een zeer getalenteerd beeldend kunstenaar, componist en dichter en oprichter van het Curaçaosch Museum. Lucila was naast haar kunstenaarschap actief als lerares. Hun adviseur Willem Sandberg was de toenmalige directeur van het Stedelijk Museum Amsterdam. Alleen genie is betaalbaar Beiden kregen een tentoonstelling in het Stedelijk Museum in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Hun dochter Verele sliep in een kamer die door Rietveld was ingericht. Zij vertelde over haar ouders Chris en Lucila Engels en het culturele klimaat op het Caribische eiland. ,,Mijn vader zei altijd: alleen het genie is betaalbaar. Hij voelde zich een geestverwant van Rietveld. En al die kunstenaars van De Stijl vertelden ook hoe ze waren beïnvloed door Curaçao, omdat het licht daar zo anders is.'' Als slot van de openingsbijeenkomst speelde pianist Marcel Worms muziek die door componisten van de Antillen is gemaakt. Bekijk hier het slotnummer, waaronder enkele beelden van de expositie zijn gemonteerd.

Auteur

Fokke Wester