Recensie | Onstuimig schilder rustpunt bij illustrator in brons

Opsterland-Ooststellingwerf

Jurjen K. van der Hoek zijn kijk op het op dit moment getoonde werk in Galerie Hoogenbosch: beelden en penningen van Guus Hellegers en schilderijen van Wim Quist. Tot en met 2 juli.

Het lange beelden van Guus Hellegers, 55 werkbare jaren in een leven dat bijna 80 zomers kent, is uitgemeten in de staande tentoonstelling van Galerie Hoogenbosch. Het geeft een overvloed aan beeltenissen en beeldenaars, want het is niet eenvoudig te kiezen uit het omvangrijke oeuvre van deze beeldhouwer en penningmaker. In die munten blijkt Hellegers vooral een goed oog te hebben voor detail. Op het formaat van amper groter dan een rijksdaalder, het huidige 2 eurostuk, weet hij in reliëf dus in de derde dimensie een verhaal te vertellen. Maar is die cirkel dan toch te klein, dan wordt de munt in vorm geweld aan gedaan en kan het uitgroeien tot een monumentaal beeldhouwwerk met geringe afmeting. Want monumentaal is het werk van Hellegers, niet alleen omdat het vaak een aandenken is, een herinnering aan een moment, maar zeker omdat het in het klein een grootsheid uitstraalt. Vanuit de penningkunst lijkt Hellegers de platheid in het beelden te hebben geëvolueerd. Maar het is meer een experiment om anders te zijn, een eigen weg te kiezen en te gaan. De beeldhouwer houdt van de menselijke natuur en beeldt deze vooral in de gestalte met vrouwelijke belijning uit. Hij heeft een voorkeur voor het herkenbare, de realistische evenbeelding. Maar toch wil hij boven die werkelijkheid uitstijgen en zoekt naar mogelijkheden het lichaam te restylen. Dat kan vanuit de realiteit door een liggende vorm gaandeweg tot een kubistische abstractie te laten worden. ‘De mensch is van nature hoekig’ Mij dringt daarbij als vanzelf de volzin van schoenmaker en dichter Evert Rinsema op: ‘de mensch is van nature hoekig’. Evenwel heeft het herscheppen van de vorm meer impact wanneer figuren een dimensie schijnen te gaan missen. Op de vlakte blijven. Gesneden zijn in repen of plakken materie. Maar deze vlakheid kent wel degelijk een derde dimensie, al zal het alleen maar de ervaring van diepte in het vlak zijn wanneer de kijker een ander standpunt tot het werk inneemt. Hellegers tekent met brons, ofwel zijn harde materie is het papier van de illustrator. Vooral in de platheid voert hij meermalen de humor in en is hij wat mij betreft eigenlijk meer een cartoonist dan een beeldhouwer. Wim Quist Bij het ruimtelijke werk zijn schilderijen gehangen van Wim Quist. Quist, na een vruchtbare carrière in de architectuur, gaat op latere leeftijd schilderen met olieverf. Het is in de beeldende kunst een laatbloeier. Voor hij het penseel zelf ter hand neemt leert hij eerst van kunstenaars die in zijn gebouwen werken. Hij gaat kijken, en begint te werken zonder vooropgezet plan. Nergens krijgen zijn composities een titel mee, dus kan de kijker onbevooroordeeld kijken. Want kijken, daar gaat het om. De gedachten niet ordenen, maar loslaten om de fantasie de vrije loop te geven. Jezelf eraan over geven, zonder meer. Niet in alles is de werkelijkheid weg geschilderd, ook groeien kleuren uit tot bloemenvelden of andere plantaardige schoonheid. In de mooie uitgebalanceerde wereld is de abstractie een sferische realiteit. Niet zakt het rood langzaam door het blauw om een streepje groen achter te laten, want Wim Quist werkt uitgelaten aan zijn expressieve schilderijen. Met het paletmes zet hij snel de vlakken op om ze met de achterkant van het penseel te bewerken of zelfs met de kwast weg te vegen. Maar ook worden vlekken kleur als bloeiend gras over het doek gesmeten. Lijnvlakken wijken en lijken uit een grotere uitdrukking gesneden. Een eerst bedachte vorm wordt door gehaald om plaats te maken voor een expressief beelden. Daar waar de realiteit het minst gepakt is spreekt het beeld meest aan. Bij het werk van Quist kom je op adem, rust de blik uit, gaat de gedachte op oneindig – Hellegers dwingt echter de idee een bepalende richting in, het is gekleurd kijken. Jurjen K. van der Hoek

Auteur

Redactie