Schaakstukken brengen leren tot leven

Opsterland-Ooststellingwerf

Een tafel uit je hoofd leren of aan de slag met spelling; voor leerlingen van de basisschool zijn het vaak niet de leukste bezigheden.

Als je er echter actieve spellen van maakt, dan gaat het leren makkelijker en wordt het plezieriger. Bij christelijke basisschool De Mandebrink in Appelscha weten ze daar alles af. Een bijzondere pilot waarin de beweging van schaakstukken wordt gekoppeld aan het aanleren van reken- en taalvaardigheden laat zeer positieve resultaten zien. Samenwerking Het initiatief voor dit project is genomen door neurowetenschapper Martin Elderson en spelontwikkelaar en onderwijsvernieuwer Jozias Hillenkamp. Elderson komt uit Appelscha en zijn kinderen zitten op De Mandebrink. Hij verzorgt op de school lessen schaken. Hillenkamp, afkomstig uit Groningen, heeft ook een passie voor schaken en ontwikkelde vorig jaar de succesvolle schaakvariant ‘Square4Chess’. Via het jaarlijkse schoolschaaktoernooi kwamen de heren met elkaar in contact en ze besloten om een samenwerking aan te gaan. Leuker dan in de klas zitten Het eerste resultaat hiervan is het schaakproject op De Mandebrink. Kinderen uit de groepen 3 en 4 zijn afgelopen herfst als eerste aan de slag gegaan met de nieuwe leermethode. Op zowel kleine als grote schaakborden worden letters of getallen geplaatst, waarvan de samenhang met behulp van de beweging van het schaakstuk, wordt gevonden door de leerling. ,,Ik leer schaken en dat is leuk", zegt de 6-jarige Robbin Eizinga uit groep 3. ,,En het is leuker dan in de klas zitten." Ook de 7-jarige Roos Kingma uit groep 4 is enthousiast. ,,We leren de woorden beter en het is heel erg gezellig met de andere kinderen." Betere prestaties De kinderen zijn dus positief, maar de officiële resultaten zijn ook veelbelovend. De kinderen leren met plezier. Bovendien worden ze door de schaakpuzzels bewust van wat ze doen en ze raken gemotiveerd. Daarnaast stimuleert het ‘schaakdenken’ en ‘schaakbewegen’ het executief functioneren. Voorbeelden van executieve functies zijn concentreren, beslissing nemen, inleven in een ander en een plan maken. Elderson: ,,Beter ontwikkelde executieve functies gaan samen met hogere schoolprestaties." Zelfvertrouwen De kinderen oefenen op spelborden in de klas, maar ook in het speellokaal en buiten op grote schaakvelden. ,,Je trekt ze een hesje aan en ze voelen zich een schaakstuk. Door ‘iets’ te zijn, gaan ze ineens als een trein", zegt Hillenkamp opgetogen. ,,Het spelen maakt het leren minder ingewikkeld. Kinderen drijven op het spel en het geeft ze zelfvertrouwen." Europese subsidie Aan dit innovatieve project is een Europese subsidie toegewezen, waardoor het mogelijk werd om afgelopen herfst de pilot op De Mandebrink te starten. ,,Ik ben zelf ook een groot voorstander van bewegend leren en innovatie", vertelt schooldirecteur Vera te Winkel-Kroes. Omdat de methode aansluit op het niveau van de leerling en op wat de leerling wil, gaf ze snel haar vertrouwen aan het project. ,,Vanaf het eerste moment hebben we prachtige dingen gezien. Het leren gaat dieper en in het lichaam zitten." Volgsysteem Vrijdagmiddag werden de eerste resultaten van het onderzoek gepresenteerd tijdens een bijeenkomst op de school. De tweede stap in het project is het ontwikkelen van een bijpassend volgsysteem. ,,Je moet straks ook aan de inspectie de resultaten kunnen laten zien", aldus Hillenkamp. Na de zomer wordt de pilot uitgebreid naar een tiental nieuwe scholen, in Friesland, Groningen en Drenthe. Tekst en foto's: Anita Boel / FotoTekst.nl

Auteur

Redactie