Recensie | Kunst van de zee op Nieuw Nederlands Peil

GORREDIJK

 Het stille water, de diepe grond, dat is het onderwerp van de tentoonstelling bij Galerie Hoogenbosch. Voor Dolph Kessler gaat letterlijk geen zee te hoog.

'The Wave, crossing the Atlantic', groepstentoonstelling met fotografie van Dolph Kessler, schilderijen van Piet Moerman, Beppe Kessler en Kanelli & Smit bij Galerie Hoogenbosch, Stationsweg 66 in Gorredijk. Nog tot en met 2 april te zien. Dolph Kessler laat zich voor een fotoreportage tweemaal meevoeren over de Atlantische Oceaan. Daar, op die grote vlakte waar je alleen maar water ziet zover het oog reikt, is geen moment gelijk aan de volgende en was niet zoals de vorige. Steeds ligt de zee er anders bij. Dan is het vlak en spiegelend met een rimpeling als de grafische verbeelding van water. Een volgend ogenblik lijkt de massa gebeeldhouwd, heeft het water de hardheid van een rotsformatie. Vooral het wild golvende water ruist een verhaal. De stromen spreken wanneer de wind er mee speelt, het woest opzweept of een zachte bries erlangs strijkt. Schuimkoppen dansen over het water en laten de massa eens lijken op zandheuvels bedekt met helmgras. De watervlakte neemt het karakter van het landschap over, er is geen scheiding meer tussen water en land. Er is niets op het water dan enkel eens een drijvende ijsberg, dan krijgen ook de wolken aandacht en valt de creativiteit in de foto stil. Vooral wanneer het zonlicht de lucht pastel kleurt is de plaat al te gemakkelijk. Om echter zoveel mogelijk van de zee te laten zien blijft de horizon meestal boven ooghoogte. Ook duikt de fotograaf denkbeeldig wel onder om het water om zich heen schuimend op te laten spatten. En komt hij dan boven en verdwijnt de einder, dan schijn je in de verte zo van de aarde te kunnen vallen. Bij Piet Moerman is nog wel duidelijk de snijlijn van land en water. Zijn gebeeldhouwde olieverven maken het tot monumentale rotsen en machtige waterpartijen. Als het ware boetseert Moerman als de echte schepper der dingen de wereld, zijn wereld in het vierkante platte vlak. Het is er woest maar verre van ledig, omdat penseelvoering en paletmes een emotionele lading kneden. De grens tussen land en water verdwijnt, de verf bruist en kolkt over het hele doek. Beppe Kessler maakt geen plaatjes, zoals broer Dolph. In haar werk lijkt het water echt over het linnen te stromen. Ze verbeeldt zich werkelijk de zee. Haar verbeelding is de aard, het karakter van de watervlakte. Het is echter niet het grote geheel, maar een emmer vloeistof genomen – een detail geschetst. Maar ook zet ze het waterpas hoger en ontstaan landschappen waarin het minder duidelijk is of er lucht boven de aarde drijft. Soms komt het doek als in reliëf naar voren en fluistert zacht: hoor de schepping zingen. Want het landschap van Kessler is mystiek en mysterieus, ongerept en onbevangen. De elementen van de natuur gaan een eigen gang in het werk van Kanelli & Smit. Het tweetal, in de kunst aan elkaar verbonden, laten het water daadwerkelijk door het linnen stromen. De composities zijn in en door het water opgebouwd. De vloedlijnen en waterniveaus zijn zichtbaar. Het geeft het werk een gelaagd karakter, terwijl de wind lijkt te hebben gespeeld met de zandkorrels. Er is geen verbeelding van het onderwerp, dit ìs het onderwerp. De makers proberen het spel te beïnvloeden, maar eigenlijk kijken ze toeschouwer van het natuurlijke werk. Het zit in de natuur, het is vakwerk, het ambacht van een hogere macht. Wanneer het paar dan zelf aan de slag gaat vallen ze wat mij betreft kunstzinnig door de mand. Jurjen K. van der Hoek  

Auteur

Fokke Wester