Studenten werpen nieuw licht op plateauduinen

Opsterland-Ooststellingwerf

 Vier studenten van Hogeschool Van Hall Larenstein in Leeuwarden: Marlot van Balgeren, Magamed Pliev, Wessel Joustra en Tobias Overzet, doen onderzoek naar de stuifplateaus in het Drents-Friese Wold en het aangrenzende natuurgebied De Schaopedobbe van It Fryske Gea.

De vier studenten vormen een deel van de groep van 36 eerstejaars studenten die onder leiding van de bodem- en landschapsdocenten Mirjam Bakker en Gerrie Koopmans van de opleiding 'Management en landschap van de Leefomgeving/toegepaste aardrijkskunde' de komende twee maanden dit soort veldwerk gaan uitvoeren. Met dit veldwerk, in opdracht van de Historische Werkgroep Zorgvlied, werpen de studenten wellicht een nieuw licht op de vragen, door diep in de tijd te kijken. Veel plateauduinen Op veel plekken in en rond het Drents-Friese Wold zijn plateauduinen te vinden. De landschapselementen zijn vaak te herkennen aan de steile rand. Het beste voorbeeld van de bijzonder aardkundige fenomenen zijn te vinden in het natuurgebied De Schaopedobbe. Daar tekenen, zich bevindend op het aloude karrenspoor in de uitgestoven heidevallei, twee enorme verhogingen naast elkaar af. Beide met twee tot drie meter hoge steile wanden. Opmerkelijk is op een daarvan het voorkomen van een hoger gelegen 'dobbe' waarnaar het gebied is genoemd. Vroeger werden de schapen erin gewassen. Het ven wordt door de Stellingwarfse bevolking ook wel 'Schaopewaskersdobbe' genoemd. Een stukje prachtig natuurgebied, dat ooit een restant was van wat een uitloper was van de uitgestrekte Drentse gebieden, en grensde aan het stuivende zand van het huidige Aekingerzand. Waterspiegel De waterspiegel ligt duidelijk hoger dan het maaiveld in de omliggende heide. Een schoolvoorbeeld van een vroegere vochtige laagte, waarin veen groeide. In de periode van zandverstuivingen werd het omringende zand weggeblazen, maar de wind kreeg geen vat op het vochtige veen, waardoor dit bleef staan en de laagte veranderde in een heuvel. Een tweede 'fort', de 'zwarte barg' in de volksmond, ligt op nog geen vijftig meter in dit natuurterrein. Waarschijnlijk is daar het ven dicht gestoven. Beiden hebben duidelijk weerstand kunnen bieden aan de verstuiving. Even verderop in het gebied ligt nog wel een kleine zandverstuiving, de witte bargen, duinen die een wandelend karakter hebben en zich aan de windrichting aanpassen. Doelstellingen Voordat de studenten met het veldwerk bezig gaan vragen ze eerst bij de desbetreffende eigenaren om toestemming, om vervolgens daadwerkelijk de plateauduinen in kaart te brengen. Het onderzoek, dat zich richt op en in de terreinen De Schaopedobbe, De Kale Duinen, De Stoevert, Boschoord, Luchtenveld en Berkenheuvel, gaat om een inventarisatie van het tal en het in kaart brengen waar de plateaus liggen. Verder moet gecontroleerd worden of er een veenkern aanwezig is en zal er een  hoogtemeeting ten opzichte van N.A.P. plaatsvinden en wordt de oppervlakte opgemeten. Luchtenveld en Berkenheuvel hebben minder prioriteit omdat die terreinen ook al in 1990 zijn geïnventariseerd door Ilona I.Y. Castel, die haar Nederlandse Geografische studie met het onderzoek afrondde. Een en ander wordt door de Hogeschool in een afgebakend tijdsbestek gezet. Half maart moet het werk in het veld klaar zijn en half april de bevindingen in kaart gebracht zijn en voorts in een rapport zijn vastgelegd. Daarna gaan de studenten op locatie de resultaten bekendmaken en presenteren. Negen projecten in het Noorden De 36 studenten namen kortgeleden al drie dagen deel aan een omgevingsexcursie naar de projecten die zij de komende maanden in het Noorden van het land onder handen nemen. In de zaal van het bezoekerscentrum Drents-Friese Wold werden zij voor het laatste project in de reeks van negen projecten bijgepraat door Hans Salverda en Paul Gols. Daar werd voorafgaande aan de veldexcursie eerst met een beamerpresentatie bijgepraat over de opdracht. Eraan gekoppeld was een kleine veldexcursie om een indruk te geven hoe die plateaus er in werkelijkheid uitzien. De studenten namen onder andere een kijkje bij de twee 'forten' in de Schaopedobbe. ,,Een prachtlocatie en duidelijk bijzondere elementen die in het landschap opdoemen”, vertelt een van de studenten als hij de plateaus in het heideveld nadert. Een ander vindt, staande bij de dobbe zelf, dat het voor haar een gemiste kans is om niet juist voor deze favoriete en mooie plek te hebben gekozen. ,,Prachtig om hier een studieobject van te maken, ik verheug me nu al op de resultaten van ons groepje”, vindt weer een andere deelnemer, die maar wat graag deze plateaus in de studie had opgenomen. Vorig jaar gaf de leergang van de Hogeschool een imput voor een toeristisch informatieplan over de omgeving en een inrichtingsplan voor een toeristische expositie in restaurant Grenzeloos van Eduard Schipper in Doldersum, dat volgende maand gestalte zal krijgen. Tekst en foto: Hendrik Betten

Auteur

Redactie