Recensie | Determineerbare kunst in het biologielokaal

Opsterland-Ooststellingwerf

Jurjen K. van der Hoek zijn kijk op de werken van Olaf Mooij en Auk Russchen, zoals op dit moment gepresenteerd in Kunstlokaal No.8 in Jubbega. Wie ook wil kijken moet snel zijn: de ultrakorte tentoonstelling is nog te zien tot en met zondag.

Wat een treffende combinatie aan kunststukken in de nieuwe tentoonstelling van Kunstlokaal No.8. Het is een letterlijke benadering van waar de samenstellers voor staan, namelijk de visuele dialoog. De versterkende verrassing, het elkaar verwonderend bevragen en eigenzinnig uitdagen. Echter het spanningsveld, dat anders uiterst tastbaar aanwezig is in de tweeluiken, is nu niet voelbaar. Deze beide kunstenaars hier en nu in de oude school sluiten in hun werk te nauw op elkaar aan, hoewel de aanleiding tot componeren een andere is. Ik waan me in dat biologielokaal waarin ik eertijds de liefde voor het vak bij me zag opbloeien. Levend organisme, geklemd tussen glasplaatjes onder de microscoop, hadden mijn uiterste belangstelling. Van ongeboren leven op sterk water griezelde ik voor een moment, maar de bloemen en de bijen, de rupsen en de vlinders, de vogels en de vissen namen mijn aandacht helemaal in beslag. Ik hoefde niet naar buiten te staren om aan de leerstof te ontkomen. Het nam mij zo in beslag dat ik altijd te laat was in de volgende les. Het zet mij subjectief in dit kunstlokaal, deze dag vandaag. Verborgen leven In stalen stellingkasten staan glazen potten. In dat glas drijven organismen in een gekleurde vloeistof. Bij nadere beschouwing blijken het een soort van embryo’s van auto’s te zijn. Olaf Mooij heeft de wagen tot levend wezen gemaakt, althans in een soort van geaborteerde vorm. Het vervoermiddel ontstaat dus niet vanaf de tekentafel in de fabriek, maar heeft net als de zoogdieren een verborgen leven voordat het op weg wordt gezet. Groepsgewijs aan elkaar gekleefd en tot aan de carrosserie volledig volgroeid. Maar ook minder ver in herschepping van spermatozoïde via ei tot skelet. In de vloeistof krijgen de wagentjes een vlies of zweven in een net. Telkens blijft de herkomst in de evolutie zichtbaar. Ogenschijnlijk zijn het auto’s, maar blijken echter een verbeelding voor een zoektocht van de maker. De ontdekkingsreis naar de oorsprong van de behoefte om sneller te willen gaan dan stap voor stap. Niet de auto als zodanig wordt enkel geconserveerd, ook banden en andere onderdelen drijven in de formaline. Het begin is er, het einde laat op zich wachten, maar het gevolg is zichtbaar. In twee flessen wolken uitlaatgassen bruin, in boterhamzakjes opgevangen. Aan de wanden van de ruimte hangen uitgebeende carrosseriën. Uit hout gesneden koetswerk, dat relatie heeft tot een schildpadschild. Naast de ludieke vruchten achter glas zijn het kunstzinnig gevormde maskerachtige figuraties. Soms niet eens meer herkenbaar als uitgestrekt vervoermiddel. Ongeboren leven Aansluitend op deze mechanische organismen, die voor hun leven al de dood vonden, laat Auk Russchen vormen bestaan. Een volgende stap in de metamorfose van ei tot imago. Vooral wordt het moment van de larve of rups uitgebeeld. Het organisme dat nog niet geheel volwassen is en in de jeugd al het leven kan laten. Zo hangen en staan ze hier te drogen. Liggen voor determinatie op glazen plaatjes, want nog steeds houd ik mij op in dat laboratorium voor onderzoek. Een museale opstelling van gekromde lijfjes, gedroogde velletjes en geplukte paddenstoelen. Rupsen, larven, kwallen, zwammen. Vergaard, verzameld, opgevist, geplukt. Kleintjes die in een handpalm passen, maar ook grote die je kunt omarmen. Vooral deze brengen de fantasie op hol. Door legio aan gaatjes in de huid veranderd het aanzicht bij voortgang. In gedachten nestel ik me in de holte en wordt tot dat ongeboren leven. Ik voel de sensatie van het geboren worden, te ontpoppen tot levend lidmaat, een nieuwe wereldburger die in verwondering de aarde opstapt. Jurjen K. van der Hoek Kunststukjes: jurjenkvanderhoek.tumblr.com Kunstsnippers: jurjenklaas.tumblr.com ------- Tentoonstelling werken van Olaf Mooij en Auk Russchen bij Kunstlokaal No.8, Schoterlandseweg 55 in Jubbega-Schurega.  Tot en met 11 september.

Auteur

Redactie