Terug in de tijd | Allardsoog, de eerste volkshogeschool van Nederland

BAKKEVEEN

Jetty de Wilde gaat vandaag in de rubriek Terug in de Tijd naar Allardsoog.

In 1932 werd de Vereeniging tot Stichting van Volkshogeschoolen opgericht. De eerste volkshogeschool van Nederland, Allardsoog in Bakkeveen, werd een bekend instituut. Belangrijke factor voor het stichten van volkshogescholen was de economische crisis van de jaren ’30. Men richtte zich het eerst op het platteland, vanwege de (vrees voor) ontwrichting van sociale verhoudingen. Doelstelling van de Vereeniging was vernieuwing van de volkscultuur en versterking van de gemeenschap. Ze wilde bijvoorbeeld de verzuiling in Nederland doorbreken. Door middel van bestrijding van (jeugd)werkloosheid en ontwikkeling van het volk hoopte ze dit te bewerkstelligen. In Allardsoog werden cursussen gegeven aan boeren, werklozen en studenten. Maar ook scholieren, huisvrouwen en ouderen bekwaamden zich in (onder andere) samenlevingsvraagstukken, industrie, landbouw, muziek, kunst en cultuur. Belangrijke namen binnen het hogeschoolwerk waren die van de broers Jarig en Henk van der Wielen. Jarig van der Wielen, toentertijd socialistisch wethouder in Opsterland, was nauw betrokken bij de oprichting van de volkshogeschool Allardsoog. Hij bleef tot zijn dood in 1950 betrokken bij het hogeschoolwerk. Jarigs neef Henk wist het hogeschoolwerk uit te breiden. Hij overleed in 1990. Door het wegvallen van subsidies verdwenen de volkshogescholen. Een aantal scholen verenigden zich in nieuwe verenigingen. De enige nog overgebleven hogeschool bevindt zich op Terschelling: de Folkshegeskoalle Schylgeralân.

Auteur

Fokke Wester